Kayapa çöplüğü üzerinden AK Parti’nin algı siyaseti

Bursa’nın gündeminde yine Kayapa vardı. Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin eylül ayı ikinci birleşiminde, Kayapa ve Kuruçeşme mahallelerinde yapılması planlanan Katı Atık Tesisi’ne ilişkin imar planı itirazları görüşüldü. İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporu, oy çokluğuyla kabul edildi.

Meclis'te Bursa’nın çöp sorunu, 1/100.000’lik Çevre Düzeni Planı, Mustafa Bozbey ve Mehmet Aydın Saldız üzerinden yürüyen siyasi tartışmaların gölgesinde kaldı.

Oysa bu konuyu aylardır yazıyoruz. Haziran ayında “Kayapa Düellosu: Meclisten geçti, Mahalleden geçecek mi?” başlıklı yazımda da sormuştum: Kayapa’da yapılması planlanan tesis, mahalle halkının itirazlarına rağmen nasıl ilerleyecek? Temmuz ayında ise “Kayapa’da çöplük olmaz: Millet Bahçesi var!” başlıklı yazımda, meslek insanlarının ve akademisyenlerin bölgeye ilişkin itirazlarını aktarmıştım.

Kayapa’da yapılması planlanan tesise karşı çıkanların itirazları yalnızca “Buraya çöplük istemiyoruz” cümlesinden ibaret değildi. Bölgenin su kaynakları, jeolojik yapısı, nüfus yoğunluğu ve çevresel etkileri üzerine bilimsel raporlar sıralanıyor.

Meclis toplantısı öncesinde Nilüfer Kent Konseyi’nin yaptığı açıklama da bu nedenle önemliydi. Kent Konseyi, Çevre Mühendisleri Odası’nın hazırladığı 53 sayfalık teknik raporu kamuoyuyla paylaştı.

Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Mustafa Berkay Aydın, ÇED sürecinin 2 Ekim 2026’da sona ereceğine dikkat çekerek, sürenin daralması nedeniyle acele edildiğini savundu. Doktor Öğretim Üyesi Okan Aydın ise 2015 yılında Kayapa’nın planlandığı dönemde Çınarcık Barajı’nın Bursa’nın ana içme suyu kaynağı olmadığını, bugün ise bu durumun değiştiğini vurguladı. Proje sahasının içinden geçen Küçük Karaağaçlı Deresi ve karstik zemin yapısı nedeniyle yaşanabilecek bir sızıntının Kayapa Göleti’ne, Uluabat Gölü’ne ve Çınarcık Barajı havzasına ulaşma ihtimalinin dışlanamayacağını belirtti.

Jeoloji Yüksek Mühendisi Murat Yaşar da bölgede sondaj verilerinin yetersizliğini bir kez daha gündeme getirdi.

Teknik raporlar bir yana, siyasi polemik bir yana

Peki Meclis'te ne konuşuldu?

Mecliste Yeni Parti Grup Sözcüsü Yücel Akbulut, 2015 yılında belirlenen yer için güncel kurum görüşlerinin bulunmadığını bir kez daha savundu. Bölgenin nüfus yoğunluğuna ve yapılması planlanan tesisin yaratabileceği zararlara dikkat çekti.

Akbulut, “Çok yüksek sayıda itiraz var. Bu da bu bölgedeki insanların çöplüğü istemediğini gösteriyor" dedi.

Başkan Vekili Şahin Biba ise konuyu başka bir yöne çekerek, Mustafa Bozbey’in imzasıyla ilgili belgeleri gündeme getirdi. Biba’nın sözlerine karşılık veren Mehmet Aydın Saldız ise konunun 1/100.000’lik Çevre Düzeni Planı’na ilişkin çalışmalarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İşte AK Parti saflarının tartışmayı düğümlediği yer de burası.

“Bozbey ve Saldız istedi” algısı mı?

Mehmet Aydın Saldız, elindeki 157 sayfalık teknik raporu göstererek, Bursa'nın 1/100 binlik Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın İstanbul Teknik Üniversitesi hocalarından Fatih Terzi’nin başkanlığında 39 akademisyen ve uzman tarafından hazırlandığını söyledi.

Saldız’ın savunması özetle şu: Bursa yıllardır plansız yönetildi. Kentin bir an önce 1/100 binlik plana kavuşması için emek verenlerin çalışmasını boşa çıkarmamak amacıyla 'olur' vererek planı meclise sevk etti.

Ancak bu, Kayapa’da katı atık tesisi yapılmasını istediği anlamına gelmiyor. Saldız, daha önce de Kayapa veya Kuruçeşme’de çöplük yapılmasını istemediğini defalarca dile getirmişti ki şu cümleleri kurdu: “O çöplük yapmak istediğiniz dağların deresinden, çeşmesinden su içmiş, dağlarında gezinmiş adamım. Oraları sizin kadar çabuk yok edebilecek vicdana sahip değilim.”

Ardından da şu sözleri söyledi:

“Yavuz hırsız ev sahibini bastırır misali, bu kente yaptığınız kötülüğü bize fatura edemezsiniz.”

Bir siyasi aktörün 1/100 binlik plana ilişkin imza atması veya planı meclise sevk etmesi ile belirli bir bölgede katı atık tesisi yapılmasının tartışılması aynı şey değil. Bu iki konunun birbirine karıştırılması, tartışmanın teknik boyutunun Ak Partililer tarafından gölgede kalmasına neden oluyor.

Şahin Biba, ısrarla Mustafa Bozbey'in imzasının olduğundan bahsediyor. Fakat işin gerçek boyutunu Meclis'te sözleriyle nasıl manipüle ettiğini anlaşılması için anlatmak gerekiyor.

Aslında düğüm, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Ahmet Cihat Kahraman'da çözülüyor.

1/100 binlik planlar hazırlanırken katı atık tesisinin Muratlı’da yapılması ağırlık kazanmış. Ancak mevcut ÇED sürecinin yetişememesi gerekçe gösterilerek Kayapa seçeneğinin değerlendirilmesi gerektiğini Ahmet Cihat Kahraman öne atıyor. Mustafa Bozbey ile Çevre Koruma ve Kontrol Dairesinin bir görüşme yaptığını Nazlı Yazgan'a ileten de daire başkanlığı, yani Bozbey değil. Yazgan da sözlü olarak değil yazılı oplarak kendisine bildirilmesi gerektiğini belirtiyor ve Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'ndan 'Kayapa' çöplüğü mevzusu doğuyor.

Bozbey’in tutuklu olması nedeniyle kendisine sorma imkânı da bulunmuyor.

Nazlı Yazgan, durumu bu şekilde anlatırken AK Parti grubundan bir alkış geldi. "AK Parti grubu, Yazgan’ın hangi sözlerini alkışladı?" diye düşünmeden edemedim.

Siyasi polemik, teknik raporların önüne geçtiğinden vatandaşların beklediği soruların yanıtları da yine cevapsız kaldı.

Kayapa halkı Meclis'te ne yaptı?

Meclis toplantısı öncesinde Kayapa ve Kuruçeşme’den gelen vatandaşlar, neredeyse Şahin Biba tarafından içeri alınmayacaktı. Yeni Parti Grup Sözcüsü Yücel Akbulut ve Mehmet Aydın Saldız’ın girişimleriyle vatandaşların meclisi takip edebilmesi sağlandı.

Vatandaşlar, ellerindeki “Kayapa’da çöplük istemiyoruz”, “Kayapa ve Kuruçeşme’de çöplük istemiyoruz” pankartlarıyla tepkilerini sessiz şekilde dile getirdi.

Bu görüntü, meselenin yalnızca belediye meclisinin bir gündem maddesi olmadığını gösteriyor. Bölge halkı, yaşadığı çevreyle ilgili kararın kendisi dışında alınmasını istemiyor.

Haziran ayında sorduğum sorular hâlâ geçerli:

• Tesisin tahmini maliyeti nedir?
• Tesisi kim işletecek?
• ÇED sürecinin bitmesine neden bu kadar az zaman kaldı?
• Kayapa’nın seçilme gerekçesi güncel bilimsel verilerle açıklanabiliyor mu?
• Alternatif alanlar hangi kriterlerle elendi?
• Bölgenin su kaynakları açısından riskler nasıl değerlendirildi?

Bu soruların yanıtı verilmeden, tartışmayı yalnızca Bozbey ve Saldız üzerinden yürütmek, asıl meseleyi çözmüyor.

Bursa’nın çöp sorununu yer aramaya bırakmadan, Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı Ali Uluşahin'in sorusunu tekrar edelim, 'neden kaynağında azaltılmıyor?'