Gazeteci Zafer Arapkirli’den baskı ve sansür tepkisi: "Korku değil, cesaret bulaşıcı olmalı"

ELİF SEZGİN

Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat için Vakıf (TAKSAV) Bursa Temsilciliği tarafından düzenlenen "Karartılan Ekranlar ve Kelepçelenen Kalemler" başlıklı söyleşide konuşan gazeteci Zafer Arapkirli, Türkiye’de medyanın ve gazetecilerin Cumhuriyet tarihinin en ağır baskı dönemiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Yaklaşık 50 yıldır gazetecilik yaptığını belirten Arapkirli, 12 Eylül darbe döneminde dahi medyanın bu derece hedef alınmadığını ifade ederek toplumsal cesaret ve bağımsız medya ile dayanışma çağrısında bulundu.

TAKSAV Bursa, Siyaset Atölyesi kapsamındaki yeni dönem söyleşilerine "Karartılan Ekranlar ve Kelepçelenen Kalemler" başlığıyla başladı. Siyasal iktidarın medyaya yönelik kısıtlama, baskı ve tutuklama politikalarının değerlendirildiği etkinliğe, BirGün Gazetesi yazarı ve BirGün TV’de yayınlanan Medya Terapi programının yapımcısı kıdemli gazeteci Zafer Arapkirli konuk konuşmacı olarak katıldı.

Söyleşide, görsel, dijital ve yazılı basının karşı karşıya kaldığı Basın İlan Kurumu ambargoları, kanal karartmaları, kayyum devirleri ve gazetecilere yönelik adli soruşturmalar kapsamlı bir biçimde ele alındı.

"12 EYLÜL DÖNEMİNDE BİLE BÖYLE BİR BASKI GÖRÜLMEDİ"

Türkiye’nin geçmişten bu yana genellikle sağ iktidarlarca yönetildiğini ve basının her dönem çeşitli engellerle karşılaştığını hatırlatan Arapkirli, ancak mevcut dönemin niteliksel olarak çok daha ağır bir tablo sunduğuna dikkat çekti. Arapkirli, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Ben 1977 senesinden beri gazetecilik yapıyorum. Dolayısıyla 12 Eylül öncesini de sonrasını da biliyorum. Hiçbir dönemde gerçekten medyanın üstüne bu kadar öldüresiye gelmemişlerdi. 12 Eylül darbesinden sonra çok ciddi sansür uygulamaları oldu; ama bugünkü kadar yoğun ve topyekün bir sessizlik hedeflenmemişti."

Arapkirli, iktidarın medyaya ve habercilere yönelik sert müdahalelerinin temelinde rejimin yönetme krizinin yattığını, toplumun gerçekleri öğrenmesini engellemek amacıyla "total bir sessizlik" yaratılmak istendiğini savundu.

BASKININ ARKA PLANI: FİNANSAL SKANDALLAR VE İŞ CİNAYETLERİ

Söyleşide basın üzerindeki baskıların artış zamanlamasına dikkat çeken Arapkirli, son dönemde kamuoyuna yansıyan büyük fon skandallarının, yolsuzluk iddialarının ve iş cinayetlerinin görünmez kılınmaya çalışıldığını ifade etti.

Özellikle Habaş fabrikasında yaşanan ölümler, Soma maden katliamı, Hendek havai fişek fabrikası patlaması, Bartın ve Ermenek maden faciaları, İliç altın madeni felaketi, Beşiktaş'taki gece kulübü yangını ve Kocaeli Dilovası'nda kız çocuklarının da hayatını kaybettiği fabrika yangınlarını anımsatan Arapkirli, bu tür vahim olayların ardından hızla getirilen yayın yasaklarına tepki gösterdi. Orman yangınlarından fabrika patlamalarına kadar her toplumsal olayda İletişim Başkanlığı veya yargı kanalıyla haberciliğin engellendiğini belirten Arapkirli, gazetecilerin asli görevinin halkın bilgi alma hakkını savunmak olduğunu vurguladı.

KELEPÇELENEN GAZETECİLER VE KARARTILAN BAĞIMSIZ EKRANLAR

Konuşmasında yargı kararları ve adli süreçler üzerinden gazetecilerin hedef alınmasını eleştiren Arapkirli, İsmail Arı ve Murat Ağırel gibi gazetecilerin soruşturmalara ve tutuklamalara maruz bırakılmasını örnek gösterdi. Uyuşturucu kaçakçılarına ya da çete mensuplarına uygulanmayan kelepçe muamelesinin gazetecilere, akademisyenlere, yazarlara ve sendikacılara reva görülmesini eleştiren Arapkirli, kendisinin de Ceza Kanunu’na eklenen 217/A maddesi ("yanıltıcı bilgiyi alenen yayma") kapsamında ceza aldığını ve çok sayıda tebligatla karşı karşıya kaldığını dile getirdi.

Görsel ve dijital medyadaki tabloya da değinen Arapkirli; Halk TV, Tele1, KRT ve Flash TV gibi bağımsız veya muhalif yayın kanallarının karartma cezaları, idari yaptırımlar, kayyum atamaları veya el değiştirmeler yoluyla işlevsizleştirilmeye çalışıldığını belirtti. Evrensel Gazetesi’nin Basın İlan Kurumu ambargoları nedeniyle 8 sayfaya kadar gerilemek zorunda kaldığını aktaran Arapkirli, buna karşın yandaş yayın organlarına kamu bankaları ve Türkiye Varlık Fonu şirketleri üzerinden milyarlarca liralık ilan aktarıldığını söyledi.

“CESARET VİRÜSÜNÜ YAYMAK İÇİN GÜÇLER BİRLEŞTİRİLMELİ”

Yaşanan tüm baskı ve kısıtlamalara rağmen karamsarlığa kapılmamak gerektiğinin altını çizen Zafer Arapkirli, iktidarın bu sert politikalarının arkasında duyduğu derin korkunun bulunduğunu ifade etti. Toplumun tüm kesimlerine kenetlenme ve cesareti yayma çağrısında bulunan Arapkirli, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Korku bulaşıcı bir virüstür ama cesaret virüsü de aynı şekilde hızla yayılabilir. Gazeteciler, akademisyenler, mühendisler, sendikalar, siyasi partiler ve sivil toplum örgütleri bu cesaret virüsünü yaymak için güçlerini birleştirmelidir. Biz bağımsız gazeteciler olarak doğrudan, iyilerden, emekten ve halktan yana durmaya devam edeceğiz. Nüfusumuz ve gücümüz az değil; yeter ki bu dayanışmayı ve cesareti birlikte büyütebilelim."

Söyleşi, katılımcıların soruları ve toplumsal basın özgürlüğü mücadelesine dair değerlendirmelerle sona erdi.