SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Tunus'ta demokrasi zaferi

Yazının Giriş Tarihi: 27.10.2014 12:10

Geçen seçimlerde zaferle çıkan ve Türkiye'de AKP'yi örnek alan Ennahda Partisi ise seçimlerde ikinci parti oldu.

Nidaa Tounes, resmi olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 38,24'ünü, Ennahda ise yüzde 31,33'ünü aldı. Seçim öncesinde Ennahda Partisi'nin sandıktan birinci parti çıkacağı tahminleri yapılıyordu.

Sandığa gitme oranının yüzde 62'ye yakın olduğu seçimde dikkati çeken en önemli şey parlamentoya 16 parti ile bağımsızların girmesi. Tunus'ta neredeyse tüm partiler parlamentoda temsil edilecek. Hangi partiler yok ki; Çiftçilerin Sesi'nden Sevgi Akımı'na, Girişimci Parti'den Vefa Partisi'ne kadar tam 16 parti. Bu, siyasal karışıklıkların dinmediği Tunus'ta demokrasi açısından çok önemli bir sonuç. Uzlaşmayı da beraberinde getirecektir.

Tunus'taki genel seçimde, resmi olmayan ilk sonuçlara göre parlamentodaki 217 sandalyeden 214'ünün dağılımı şöyle:

Nidaa Tounes (Tunus'un Sesi) Partisi, yüzde 38,24 ile 83 milletvekili,
Ennahda Hareketi, yüzde 31,33 ile 68 milletvekili,
Özgür Milli Birlik Partisi, yüzde 7,83 ile 17 milletvekili,
Halk Cephesi, yüzde 5,52 ile 12 milletvekili,
Afak Hareketi, yüzde 4,14 ile 9 milletvekili,
Demokratik Düşünce, yüzde 2,3 ile 5 milletvekili,
Cumhuriyet İçin Kongre, yüzde 1,84 ile 4 milletvekili,
El-Mübedera (Girişimci) Partisi, yüzde 1,84 ile 4 milletvekili,
Halk Hareketi, yüzde 0,92 ile 2 milletvekili,
Hürriyet İçin Demokrasi Birliği, yüzde 0,46 ile 2 milletvekili,
Cumhuriyet Partisi, yüzde 0.46 ile 1 milletvekili,
Teyyar el-Mehabbe (Sevgi Akımı), yüzde 0.46 ile1 milletvekili,
Projeye Vefa Partisi, yüzde 0,46 ile1 milletvekili,
Çifçilerin Sesi, yüzde 0,46 ile1 milletvekili,
Sosyalist Demokratlar Hareketi, yüzde 0,46 ile 1 milletvekili,
Mecd Lilcerid Partisi, yüzde 0,46 ile 1 milletvekili,
Bağımsızlar, yüzde 0,92 ile 2 milletvekili.

Bu sonuçları sıfır küsuratlı oy alan partilerin de milletvekili çıkarabileceklerini göstermek açısından buraya aldım.

Tunus seçimlerinin sonuçları Türkiye'de 1965 yılında yapılan milletvekili seçimlerini hatırlattı. 'Milli Bakiye' sisteminin ilk ve son kez uygulandığı o seçimlerde 6 parti ve 1 bağımsız Meclis'e girmiş, Türkiye İşçi Partisi de (TİP) 14 milletvekili ile parlamentoda temsil imkanı bulmuştu.

Türkiye, 'bu anayasa bize bol' eleştirilerine hedef olan 1961 Anayasası'nın da sağladığı daha demokratik ve özgür ortam nedeniyle önemli siyasal kazanımlar elde etmişti. 1965 seçimleri her siyasi görüşün Meclis'te temsil edilmesi açısından çok önemliydi. Türkiye, Meclis'te TİP gibi önemli bir muhalefet görmüştü.

Ancak, 'sosyal ve siyasal uyanışın ekonomik gelişmenin önüne geçtiğini' söyleyen askerler ile dönemin Başbakanı Süleyman Demirel'in, "Bu anayasa bize bol geliyor" sözleri 12 Mart Muhtırası'nın da ruhunu oluşturmuş, Anayasa daraltılmış, 12 Eylül ile birlikte de iyice sıkıştırılmıştı.

Türkiye bir daha öyle bir seçim yaşamadı. Nispi temsil sistemine de rahmet okutan yüzde 10 barajını uyguluyor 1983 Seçimleri'nden bu yana. 12 Eylül darbesinin 'yönetimde istikrar' adına uygulamaya koyduğu, bugüne kadar hiçbir iktidarın da değiştirmeye yanaşmadığı yüzde 10 barajı 'millet iradesi'ni 'sandığı', dillerinden düşürmeyenler tarafından da 12 yıldır sahipleniliyor.

Tunus'ta İslamcı Ennahda Partisi'nin belki de böyle bir sonucu öngörmediği, başka hesaplarla bile olsa 'Milli Bakiye' sistemi ile seçime gitmesi ülkenin demokratik ve özgür bir yapıya kavuşması açısından önemli. Neler olabileceğini zamanla göreceğiz.

Türkiye yeniden bir 'Milli Bakiye' sistemi uygular mı? Çok zor; hele daha önce attığı bazı demokratik adımlardan geri adım atan iktidarın son çıkardığı yasalara bakınca...

18 Aralık 2010'da Tunuslu seyyar satıcı Muhammed Buazizi'nin kendini yakmasıyla başlattığı süreç bu seçimlerin ardından Arap dünyasında ve bölgede yeni bir dönemin de başlangıcı olabilir.

Ne diyelim, darısı 2015'te seçimlerin yapılacağı Türkiye'nin başına...

twitter.com/zaferopsar