Önüm arkam sağım solum OSB!

Tavrımız Organize Sanayi Bölgelerine karşıymışız gibi anlaşılmasın. Aksine sanayinin organize olmuş hali ülkemizin kalkınması, her alanda ileriye gitmesi için önemli. Lakin sözkonusu yer OSB enflasyonu yaşanan Bursa olunca durup iyi düşünmek gerekiyor.

Binlerce hektar verimli ovası ile tam bir tarım kenti olan Bursa 1961 yılında Devlet Planlama Teşkilatı’nın verdiği karar sonrası 1966 yılında organize sanayi bölgesi ile tanıştı ve bu OSB Türkiye’nin de ilk organize sanayi bölgesi oldu.

Ülkemizin kalkınması için atılan adımlar yeni organize sanayi bölgelerini de gündeme getirdi ve bugün Bursa, 17 organize, 3 özel endüstri bölgesi, 8 sanayi, 24 de küçük sanayi sitesi ile Türkiye'nin en çok sanayi bölgesine sahip ili durumunda. Bursa’da ne yana dönseniz bir sanayi bölgesi çıkıyor karşınıza.

Verimli ovaları ile bir tarım şehri olan ama aynı zamanda bir sanayi şehrine dönüşen Bursa organize sanayi bölgelerine doymuş durumda, fazlası var eksiği yok. Bursa’nın ileri gelenleri, siyasileri, karar vericileri birçok ortamda Bursa’nın yeni sanayi bölgelerine ihtiyacı olmadığını söylüyor ancak birilerinin rant hırsı, servetine servet katma hırsı bir türlü bitmiyor. Tarımsal üretim yapılan verimli arazileri "teknoloji OSB", "ileri teknoloji OSB" isimleriyle ranta kurban ediliyor Bursa'nın geleceği ile oynanıyor. Açıkçası Bursa’ya ihanet ediliyor.

Bunun son örneği, birçok sorunun kafaları karıştırdığı TEKNOSAB’ın ardından gündeme gelen Kestel-Yenişehir arasında yer alan Soğuksu’da kurulacak devasa organize sanayi bölgesi. Adını da süslü bir ifade ile İleri Teknoloji Sanayi Bölgesi koymuşlar. Konu Bursa’nın geleceği için hayati önem taşıyor. Belediyeler, DSİ, Tarim İl Müdürlüğü gibi kurumları by-pass ederek işi TOKİ aracılığı ile Ankara üzerinden yürütmeye çalışıyorlar. Kestel’in AK Partili eski Belediye Başkanı Önder Tanır’ın yeniden aday gösterilmemesinin nedeni de şehrin doğusunu karartacak olan bu projeye karşı çıkması.

Bursa'da ovanın, doğal çevrenin, tarihi ve kültürel mirasın korunması için görev yaptığı akademik odalarda ve CHP İl Başkanlığı dönemlerinde yoğun mücadele veren Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Bursa Şubesi Başkanı Gürhan Akdoğan, bu projenin Bursa için yeni bir felaket olacağını söyledi. Bursa’nın yeni sanayi bölgelerine ihtiyacı olmadığının altını çizen Akdoğan, mevcut sanayi bölgelerinin yüzde 30’unun boş olduğuna dikkat çekti.

Bursa'da yıllarca her şeyi rant gören anlayışla, vahşi çarpık kentleşme ve çarpık sanayileşme ile mücadele ettiklerini belirten Akdoğan, 1977 yılında yapılan Bursa Ovası’nın korunması hakkındaki protokolde ova koruma alanının 20 bin hektar olarak belirlendiğini ancak sanayileşme ve yerleşim nedeniyle, bunun 11 binden fazla hektarının elden gittiğini, elde 9 bin hektarın altında bir alan kaldığını vurguladı.

Konuyla ilgili olarak ayrıntılı bir çalışma yapan Gürhan Akdoğan’ın açıklamaları çarpıcı:

“Daha önce Uluabat Gölü kenarında kurulmak istenen KOTİYAK, Kestel'de BESOB Sanayi Sitesi ve sonrasında TEKNOSAB'la karşımıza çıkan model, şimdi de Doğu OSB olarak imar rantını sağlamak üzere yöntem olarak da son derece geliştirerek (gerçekten zekice) karşımıza çıkıyor. Neymiş? İleri Teknoloji Sanayi Bölgesi yapacaklarmış. Kulağa ne kadar hoş geliyor. Gelecek stratejileri - ileri teknoloji sanayi - AR-GE üssü - Bursa vizyonu - uzay, havacılık, silah sanayi - yüksek ve ileri teknoloji, gibi altı doldurulmamış birkaç laf daha süsle püsle cilala modern yönetimde kullanılan çok değerli bilimsel kavramların içini boşalt sonra gelsin imar rantı. Olan budur. Kestel'de yapılması düşünülen İleri Teknoloji Sanayi Bölgesi'nden önce TEKNOSAB'la ilgili sorulacak ve yanıt aranacak sorular şunlar:

- İlk tahsisler kaç firmaya ve kimlere verildi?

- Kaç şirket el değiştirdi?

- İleri Teknoloji Bölgesi denen OSB'de parsel sahipleri kimler ve iştigal konuları ileri teknoloji sanayi mi? Yoksa içinde sanayici bile olmayanlar var mı?

- 825 hektar büyüklüğe sahip 167 parseli mevcut FİFA standartlarında 1155 adet futbol sahası büyüklüğündeki OSB'de kaç firma faaliyete başladı?

Bu soruları aynı şekilde Kestel'de yapılmak istenen İleri Teknoloji Sanayi Bölgesi için de sorabiliriz.

Kestel Soğuksu'da süreç 2018’de başlıyor. OSB planlanan söz konusu alan 3 bin 300 dönümlük dev bir araziyi kapsıyor. Soğuksu’daki 3 bin 300 dönümlük alanın 2 bin 300 dönümü hazine arazisi iken konut yapmak amacı ile TOKİ’ye devrediliyor. TOKİ konut yapmaktan vazgeçiyor ve sanayiciler tarafından kurulan bir kooperatif, TOKİ’den sanayi alanı olmak koşuluyla 2 bin 300 dönümlük alanı satın alıyor. Bin dönümlük şahıs arazisinin 800 dönümü anlaşma ile 200 dönümü de kamulaştırma yoluyla S.S İleri Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifine devri için TOKİ ile ilgili Kooperatif arasında 29.11.2017 tarihli protokol imzalanıyor. Bu protokolün içeriği nedir? Bu kooperatife kimler ve hangi ileri teknoloji üretimi gerçekleştiren sanayiciler üyedir? Bunlar kamuoyu tarafından bilinirse şeffaflık, denetlenebilirlik, katılımcılık da sağlanır. Bu arada OSB olarak kurulması planlanan alan, 2040 Çevre Düzeni Planı çalışmalarında da tarım ve orman alanı olarak geçiyor.”

Bursa’nın karşı karşıya olduğu tehlike büyük. Yıllardır Bursa’yı, ovasını katledenlere yenileri ekleniyor. Bu ihanete güçlü bir şekilde karşı çıkılmadıkça Bursa yaşanacak yer olmaktan çıkacak. Bu verimli topraklar dünyayı bekleyen gıda krizine karşı, üretim için teşvik edilmeli, köylü desteklenmeli. İhtiyaç duyulan sanayi bölgeleri kıraç toprakların, üretimin olmadığı İç Anadolu'ya ve çevre illere kaydırılmalı.

Kestel’de verimli topraklara hançer gibi saplanacak olan OSB’ye karşı kamuoyu duyarlılığı ve tepkiler her geçen gün artıyor. Akademik odalar, sivil toplum örgütleri bu konuda tepkilerini ortaya koymaya devam ediyor.

SİVİLAY Başkanı Okan Aras da yaptığı açıklamada, Bursa’nın hizmet götürülemeyen bir nüfus patlaması ile karşı karşıya olduğunu, sürekli ve de ranta dayalı sanayi bölgelerinin yaratılmasını, Bursa’nın geleceğine ipotek koymak olduğunu ifade etti.

“Hala tamamlanamayan sanayi bölgeleri var! Var olanlar da verimli kullanılamıyor. Gidin bakın isterseniz, halen boş yapılar kiracı bekliyor. Biz bu filmi Batı yakasında görmüştük. Sıra Doğu yakasına gelmiş demek ki. Adına ‘ileri’ denilerek, yapılan rant saldırıları anlaşılır gibi değil. Yalanlarınızdan bıktık” diyen Aras’ın da ifade ettiği gibi bu talana karşı, “birlikte, doğru bir karşı duruş” sergilenmesi gerekiyor.