Yenişehir'de tarım arazileri kaçak yapılaşmaya dönüşüyor

Bir ilan düşüyor sosyal medyada geziniyor önümüze...

“Bursa Yenişehir’de, doğayla iç içe, sakin ve huzurlu bir yaşam…” Altında birkaç fotoğraf. Yeşil bir tarla… Ağaçlar… Belki bir ceviz bahçesi…

Sonra cümleler sıralanıyor:

“Yola yakın.”

“Ulaşımı kolay.”

“Havadar ve ferah.”

“Tarım ve yatırım için uygun.”

“Ceviz, meyve bahçesi yapılabilir.”

“İçerisinde su deposu mevcut.”

“Doğayla iç içe sakin bir yaşam fırsatı.”

Bir köylü elindeki toprağı satıyor. Bir şehirli de köyde biraz toprak sahibi olmak, hafta sonlarını doğada geçirmek, belki bir gün küçük bir ev yapmak istiyor.

Fakat ilanın içinde nedense bir durum hiç belirtilmiyor. Yapılacak evin ruhsatlı olup olmayacağı, tarım arazisinin yapılaşmaya uygun olup olmadığı, Toprak Koruma mevzuatı açısından durumunun ne olduğu anlatılmıyor.

Çünkü anlatılırsa hikâyenin büyüsü bozuluyor.

Yenişehir’in köylerinde anlatılan hikâye tam da burada başlıyor. Yıllardır toprağını ekip biçen köylüler, mazot, gübre, işçilik maliyetlerini karşılayamadıkları için tarım alanlarını satmak zorunda kalıyorlar. Ürettiği ürünün fiyatı çoğu zaman emeğini karşılamıyor.

Tarladan çıkan ürün para etmeyince, insanın elindeki toprak da yavaş yavaş “geçim kaynağı” olmaktan çıkıp “satılabilecek bir varlık” haline geliyor.

Tam da bu noktada hiçbir vasfı olmayan yeni bir aktör, aracı devreye giriyor. İnternette kendisini “emlak danışmanı”, “gayrimenkul danışmanı”, “mülk yönetimi” gibi ifadelerle tanıtıyor. Özellikle şehirde yaşayan ve köy hayatına özlem duyan insanların karşısına çıkarılan ilanlar yayınlanıyor. Bir tarla, yaşam biçimi olarak pazarlanıyor.

Köylü toprağını 1 milyon TL'den satıyorsa, aracı satın alacak kişiye 1 milyon 200 bin diyor. Pazarlıkla 1 milyon 100'e indiriyor. Satın alacak kişiden de 50 bin lira komisyon istiyor. Fatura kesen yok, 'vergi diye' bahseden yok...

İnternete ücretsiz bir ilan koyarak, köylünün toprağını şehirdeki alıcıya ulaştıran bu sistem ne kadar şeffaf?

Çünkü artık ortada yalnızca “bir tarla satışı” yok. Tarım toprağının el değiştirmesini hızlandıran, sosyal medya üzerinden yeni alıcılar bulan ve bu toprağın üzerine kurulacak “köy yaşamını” da pazarlayan bir sektör oluşuyor.

Toprak satılıyor. Satın alan kişi, konteyner, prefabrik, bungalov her ne ise bir yapı konduruyor. Elektrik için güneş panelleri var. Su ihtiyacı için tankerle getirilen su var. Böylece bütün köyler kaçak yapılarla doluyor.

Yani sosyal medyada “huzurlu köy hayatı” diye pazarlanan görüntünün arkasında, ciddi bir yapılaşma ve tarım arazilerinin amacı dışında kullanılması meselesi bulunuyor. Tarım arazileri parsel parsel farklı bir kullanım biçimine dönüşüyor. Ve bir süre sonra ortaya yalnızca tek tek kaçak yapılar değil, fiilen oluşmuş yeni bir yapılaşma düzeni çıkıyor.

Peki devlet bunu görmüyor mu?

Yaklaşık iki-üç yıl önce Toprak Koruma Kanunu ve tarım arazilerinin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında, tarım arazileri üzerindeki kaçak yapıların tespit edilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı'nın il ve ilçe Müdürlüklerine yazı göndermiş. Kaçak olarak tespit edilen yapılar belediyeye bildirilmiş. Uyarı ve idari para cezası verilmiş. Söylenen idari para cezası 100-150 bin lira civarında. Bu süreç yaklaşık 2-3 yıl sürüyor.

Mevzuatın gerektirdiği şartlar oluştuğunda ise belediye yıkım kararı alabiliyor.

Yenişehir'in Marmaracık Köyü'ne bakalım şimdi...

Çok sayıda villa yapılmış. Bu villalarla ilgili yaklaşık bir yıl önce yıkım kararı alınmış belediye tarafından. Fakat kararın alınmış olmasıyla yapının fiilen ortadan kaldırılması aynı şey değil.

Aradan geçen zamana rağmen belediye bu villaları yıkmıyor. “Madem kaçak, madem yıkım kararı var; neden hâlâ orada?”

...

Bir tarım arazisi üretim yaptığı için değerli olması gerekirken, bugün bazı yerlerde üzerine kaçak yapı yapılabilme ihtimali nedeniyle daha cazip hale geliyorsa, burada yalnızca vatandaşın değil, tarım politikasının da konuşulması gerekiyor.

Bugün satılan yalnızca bir parsel değil. Yarın üretilemeyecek olan gıdanın toprağı da satılıyor.

Yenişehir'in tarlalarında bugün kaçak yapıların sayısı kaç?

Bu yapıları yapanlardan önce, onları tarım arazisi üzerinde bir “yaşam fırsatı” olarak pazarlayan düzen nasıl bu kadar büyüdü?