Skorun şampiyonu Kayapa-Kuruçeşme de TEKNOSAB’ı da puanlayalım

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin Temmuz ayı ikinci oturumunda Kayapa’ya yapılması planlanan çöplük ile ilgili sunum yapıldı.

Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Ahmet Cihat Kahraman, ‘Bursa Batı Bölgesi Entegre Katı Atık ve Enerji Üretim Tesisi’ hakkında şu bilgileri sundu:

• Bursa’da kişi başı günlük evsel atık miktarı 1,1 kilo
• Kent genelinde günlük yaklaşık 3 bin 500 ton atık oluşuyor
• Atığın yıllık toplamı 7 stadyumu dolduracak büyüklükte
• Büyükşehir Belediyesi her gün 13 ton tıbbi atığı tesislerinde bertaraf ediyor.
• Günlük 3 bin 500 ton atığın yüzde 65’i Yenikent (Hamitler) Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nda, yüzde 35’i ise Doğu Bölgesi (İnegöl) Entegre Katı Atık Tesisi’nde bertaraf ediliyor.
• Atık miktarına göre sıralandığında, en büyük payı Osmangazi Belediyesi oluştururken onu Nilüfer ve Mudanya belediyeleri izliyor. Devamında ise Mustafakemalpaşa, Karacabey, Orhaneli, Keles, Büyükorhan ve Harmancık ilçelerinin atıkları da bu tesiste bertaraf ediliyor.
• Günde yaklaşık 2.200 ton atık Hamitler Geri Kazanım ve Bertaraf Alanı’nda işleniyor. Bu atıkların yaklaşık %44’ü Osmangazi’den, %29’u Nilüfer’den ve %7’si Mudanya’dan geliyor.

1995 yılından bu yana kullanılan Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nın kapasitesinin yaklaşık yüzde 86’sı kullanılmış durumda. Geriye kalan yüzde 14’lük bölümün ise mevcut atık miktarıyla yaklaşık 3 yıl içinde dolması bekleniyor.

Zaman hızla daralıyor…

Yer seçim çalışmaları

Doğal çevre, Kentsel ve yapısal çevre, Sosyo-ekonomik çevre, Teknolojik süreçler göz önüne alınarak 31 bilimsel kriter üzerinden değerlendirme yapılmış. (Bu 31 kriter yönetmeliklerde belirlenmiş kriterler değildir, birilerinin sırf bu yer seçimi için kendi aralarında belirlediği kriterlerdir.)

2014 yılında hazırlanan Katı Atık Yönetim Planı kapsamında Bursa’nın batı bölgesinde yeni bir tesis yapılması amacıyla 6 farklı alan değerlendirilmiş. 31 bilimsel kriter üzerinden yapılan puanlamada Kayapa–Kuruçeşme sahası en yüksek skoru almış.

Daha sonraki çalışmalarda Atlas Köyü Sahası, Kabulbaba Köyü Sahası, Güngören Köyü Sahası ve Muratlı Köyü Sahası gibi alternatif alanlar yeniden araştırılmış.

2020 yılında revize edilen Bursa Entegre Atık Yönetim Planı’na ise Muratlı Köyü, Çamlıca, Hürriyet, Seçköy, Seymen, Fethiye ve Yeniyörük sahaları da dahil edilmiş.

2020–2025 yılları arasında yapılan çalışmalarda Kuruçeşme, Muratlı ve Hürriyet sahaları yeniden incelemeye alınmış. Yeniden değerlendirme sonucunda da en yüksek puanı Kayapa–Kuruçeşme sahası almış.

“Bursa’da yalnızca batıya değil, hiçbir bölgeye bir çöplük yapılmayacak. Çünkü artık çöplük diye bir şeyi istesek de bize yaptırmazlar” diyor Kahraman.

Yeni nesil MBT denilen mekanik biyolojik arıtma sistemi, kapalı sistem, ayrıştırma tekniklerinin olduğu, son teknolojik kapalı binalarda gerçekleştiği, atıkların cinslerine göre ayrıldığı, metan gazından elektrik üretildiği, geri kazanılamayan yüzde 20- 40’lik kısmın geçirimsiz özel zeminli alanlarda stabilize hale getirildiği, minimum depolamanın olacağı bir tesis… Ömrünü doldurduktan sonra yeşillendirilerek tekrar rehabilite de edilecek…

Biofermantasyonla doğrudan metan gazı elde edilecek…

Çok daha az depolama yapılacak…

Geçirimsiz zemin özelliğiyle sızıntı su kendi özel tesisinde arıtılacak, 25 santimetrelik geçirimsiz tabaka ile yeraltı suyu korunacak. Gözlem bacaları ile yeraltı suyu ve sızıntı suyu 24 saat izlenecek.

Danimarka ve Avusturya’dan örnekler verilerek sunum sona eriyor.

Anlatılanlara benim gibi “vay be” dediyseniz gelelim soru kısmına…

CHP Grup Sözcüsü Yücel Akbulut, “katılımcı ve şeffaf” değil, “baskın bir meclis kararı” olduğunu söyledi ve soru yağmuruna başladı.

• “2020’deki değerlendirmelerde Kayapa’dan söz edilmezken neden 2014’deki değerlendirme kabul görüyor?” (Cevap: Kayapa’ya alternatif bir yer arandığı için diğer çalışmalarda Kayapa-Kuruçeşme yer almıyormuş.)
• Kayapa’daki ısrarınnedeni ÇED raporu olması mı? (Hayır.)
• 2026’nın Kasım ayında ÇED raporunun süresi doluyor mu? Bu ısrarın ve acelenin sebebi ÇED raporunun doluyor olması mı? (Bursa’nın zaman kaybı oldu. 2030 yılına kadar atıkların yönetileceği başka bir bertaraf sahasının olmaması.)
• Bu bertaraf tesisi kaç yılda yapılacak? (3 veya 4 yıl içerisinde tesisin yapımı sürecek.)

Araya AK Parti’nin yedek kulübesinden Karacabey Belediye Başkanı Fatih Karabatı giriyor. Cevapları dinleyecekmişiz, karşılıklı sohbet oluyormuş.

2015’ten 2026’ya kadar 11 yıldır yapılmamış bir tesisten bahsediliyor. 11 yılda Kayapa çok değişti.

Kayapa değilmiş, Kuruçeşmeymiş.

Akbulut, ısrarla “Kayapa Çöplüğü diye geçiyor” diyor.

Yedek kulübeden Karabatı yine sahnede: Sunumda çöplük ifadesi kullanılmamış.

Akbulut, nazikçe “Gevreğe simit, katı atık bertaraf tesisine de çöplük diyorlar” diyerek katı atığın çöp olduğuna Karabatı’yı ikna etmeye çalıştı. Biz de Şair Can Yücel’in mahkemedeki “Ne diyeyim hakim bey? Bizim orada göte göt derler” ifadesine dayanarak, “Ne diyelim Fatih Bey? Bizim orada çöpe çöp derler” diyelim.

Şahin Biba açıkladı; vahşi depolamada çöpmüş, böyle bir tesise gelen çöp, çöplükten çıkıyormuş.

Karabatı’ya gelen “omurgalı siyaset” göndermesinden sonra sesi kesildi.

• 800 metreye atık tesisi yapılır mı? Fizibilite yapıldı mı? (Tesis 400 metredeymiş. Bütün ÇED raporlarında rakımı 400 metreymiş.)
• Halkın fikri alındı mı? (2015’te ÇED sürecinde halkın katılımı toplantısı olmuş.)

Akbulut, 2015’teki davaları ve protestoları hatırlatınca Şahin Biba, “Biz o protestoları yapanı da yaptıranı da iyi biliyoruz” dedi. (Yarın ki yazıda protestoları yapanı da yazacağız.)

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Şehrin içerisinde çöplük yapmak yanlış. Hamitler çöplüğü şehrin içerisinde kaldı” demiş. Kayapa’da şehrin içerisinde kalıyor, burada tezatlık yok mu? (Yokmuş, bilimsel analizler varmış.)
• Kayapa’daki çöplük 1/100 bin planlarla uygun mudur?
• Şahin Biba yanıtladı: 1/ 100 binlik planlar henüz bitmemiş. 1/100 binlik planda buranın işlenmesine talimat veren Mustafa Bozbey’miş. (Bu söyleme itiraz var.)
• Bölgede günlük 100 tane tırı bulmayacak bir nakliyat oluşacakmış.
• Kaynağında yarı toplamda ne durumda? (Sıfır atık hedefleri var. Belediyelerin kaynağında ayrıştırma çalışmaları varmış, bunu ilçe belediyelerinden istirham edeceklermiş.)

Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, 16 dakikalık Nilüfer’in değeri konseptli, içeriği “Nilüfer’e çöp istemiyoruz” şiarında, “Eee sanayi bölgesi var, boş yerleri var, hazır genişletiyorlar, TEKNOSAB, Avrupa’da da sanayi bölgelerinde bu katı atık tesisleri, gidin oraya yapıverin” özetiyle bir konuşma gerçekleştirdi.

Yarınki yazı Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın soruları ve halkın, akademik odaların belediyedeki sunuma yanıtlarıyla devam edecek…