Türkiye'de iyi tanınan bir oyuncu olan Haluk Bilginer, katıldığı bir söyleşide sinema sektörünün geleceği üzerine konuşurken önce şöyle diyor:
“Bir tane zırt diye cevap olduğu yerden çıkmaz. Onun için ben geleceği mutlu görüyorum Türk sineması açısından.”
Ardından söyleşiyi yapan kişiye dönerek şu soruyu yöneltiyor:
“Türkiye sineması diyelim mi ona? Türk sineması çok doğru gelmiyor bana. Türkiye sineması.”
9 Kasım'da kim veya kimler tarafından paylaşılarak yeniden gündeme getirildiği belli olmayan bu söyleşinin asıl tarihi 2014 yılı.
Yeniden gündeme gelen sözlerin ardından sinema eleştirmeni Murat Tolga Şen, yönetmen Murat Şeker, sinema yazarı Tunca Arslan ve birçok oyuncu, “Türk sineması” tanımını savunan açıklamalar yaptı.
Bu tartışmayı alevlendirenlerin belli bir amacı olabilir. Peki, Türk sineması, Türkiye sineması veya evrenselleştirip insanlık sineması desek ne olacak?
Sinemayı bir ulusun, bir coğrafyanın ya da bir kimliğin adıyla tanımlamak zorunda mıyız?
Sinema, özünde insanın hikâyesini anlatır. Aşkı, acıyı, savaşı, yoksulluğu, özgürlük mücadelesini… Bu hikâyeler ülke sınırlarını, dilleri ve kimlikleri aşarak dünyanın her yerinde karşılık bulur. Anadolu'da bir kadının özgürlük mücadelesi, dünyanın başka bir coğrafyasındaki kadının hikâyesiyle buluşabilir. Bir çocuğun savaşta kaybettikleri, hangi ülkede yaşadığına bakılmaksızın başka bir çocuğun yüreğine dokunabilir.
Elbette Türk sinemasının güçlü bir tarihi, kültürel birikimi ve toplumsal hafızası var. Ancak bu mirası sahiplenmek, sinemanın evrensel dilini göz ardı etmeyi gerektirmiyor. Bir filmin değerini hangi kimlikle anıldığı değil, anlattığı hikâye ve insanda bıraktığı duygu belirler.
Dünyanın dört bir yanında savaşlar, göçler, eşitsizlikler ve adaletsizlikler yaşanırken sinemanın kime ait olduğunu tartışmak yerine ne anlattığına bakmak daha anlamlı değil mi? Sinema, sınırları değil, insanı anlatabildiği ölçüde evrenseldir.
Öte yandan, Çaykur'un da ürünlerinden 'Türk Çayı' ibaresini kaldırdılığına yönelik sosyal medyada dolaşıma giren bilinçli paylaşımlar var. Çaykur'dan yapılan açıklamada ise, "Bahsi geçen paketimizde zaten “%100 Türk Çayı” ibaresinin geçmişte de olmadığını, dolayısıyla bu yönde bir değişiklik yapılmadığını, bununla birlikte tüm çaylarımızda ihracata yönelik olarak geçmişten bu yana “Turkish Tea” ibaresinin bulunduğunu bilginize sunarız." demişler.
Türk Çayı, Türkiye Çayı diyelim... Bu sıralar bilinçli bir şekilde bu tür söylemlerin dolaşıma sokulduğunu bilelim.