Yıldırım'da kentsel dönüşüm: Sıradaki mahalleler hangileri? Başkan ne diyor, muhalefet ne istiyor?

Bursa’da kentsel dönüşüm hareketliliğinin en yoğun olduğu ilçe Yıldırım.

Yıldırım Belediyesi, son iki dönemde 17 adet kentsel dönüşüm projesi üretti.*

Yıldırım’da tamamlanan kentsel dönüşüm projeleri

- Mevlana 7. Etap: 644 konut, 177 iş yeri.

- Çınarönü: 262 konut, 8 ticari alan.

- Mimar Sinan 1. Etap: 131 konut, 9 ticari alan.

- Yiğitler: 104 konut, 16 ticari alan.

- Yıldırım Lojistik Merkezi

Yıldırım’da yapımı devam eden kentsel dönüşüm projeleri

- Davutkadı-Yediselviler-Sıracevizler: 235 konut.

- Ulus: 284 konut, 28 ticari alan.

Yıldırım’da projelendirilen kentsel dönüşüm projeleri

- Millet Mahallesi 3111 Ada: 400 konut.

- Şirinevler: 480 konut, 80 ticari alan.

- Mevlana 8. Etap: 610 konut, 145 ticari alan.

- Mimar Sinan 2. Etap: 160 konut, 19 ticari alan.

- Arabayatağı Camii Çevresi: 555 konut, 9 ticari alan.

- Beyazıt Mahallesi Kasım Önadım Bulvarı: 365 konut, 10 bin 400 metrekare ticari alan.

- Şirinevler 8119 Ada (1. Etap): 190 konut, 262 ticari alan.

- Karapınar Sosyal Yaşam Alanı Projesi: Konut, ticari alan, otopark.

- Davutkadı 2. Etap: 170 konut, 25 ticari alan

- Davutkadı 3. Etap: 80 konut, 80 ticari alan.

Bu verilere göre, Yıldırım’da son 7 yılda bin 141 aile yeni bir konuta kavuşmuş, 519 ailenin konutları inşa halinde ve yenilenmekte, 3 binden fazla aile için de konut inşa planlaması yapılmakta. Rakamlar belediye ve bakanlık (TOKİ) eliyle yürütülen projelerin ortaya koyduğu tablo. Bir de belediye desteğiyle özel sektör tarafından farklı mahallelerde başlanan 17 proje var.

Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz, Mimarlar Odası Bursa Şubesince geçtiğimiz günlerde düzenlenen Yıldırım’da gündem kentsel dönüşümnde, CHP’li belediye başkanlarına nazire yaparcasına sık sık bakanlık desteğinin altını çizdi.

Yılmaz’ın “Yıldırım’da Kentsel Dönüşüm: Kentsel Dokunun Dönüşümü ve Yaşam Kalitesinin Artırılması” başlıklı sunumunda öne çıkan bilgi ve değerlendirmeler şunlardı:

- "Yıldırım, yüzölçümü olarak Bursa’nın yüzde 1’i, nüfus olarak yüzde 21’i. 105 bin kilometrekarelik alanın 30 bin kilometrekaresi imarlı. 750 bin nüfusun 90 bini göçmen."

- "Hisseli parsel sorununun en çok yaşandığı büyükşehirlerden biri Bursa. Bursa’da da Osmangazi ve Yıldırım. Bir parselde onlarca bina var. Hisseli parsel nedeniyle 20 yılı aşkın süredir mülkiyet sorunu yaşanan bölgeler var."

- "Büyük ölçekli bir deprem olunca uzlaşma görüşmeleri hız kazanıyor."

- "Kentsel ihtiyaçlar/sosyal donatı artık vatandaş açısından daha önemli. Okula yakın mı, yakınında hastane var mı, ulaşımı kolay mı, parkı var mı? Bu gibi kent ihtiyaçlarının gündeme gelmesi de dönüşümü tetikliyor."

- "Yıldırım’ın da dışına çıkarak rezerv alanlarımızı başka ilçelerde oluşturma çalışmalarımız var."

- "Vatandaş yerinde dönüşüm istiyor. Hatıralarını, yaşanmışlarını bırakmak istemiyor."

- "4.5 milyon metrekare alanı kapsayan 13 mahallede (Şükraniye, Sinandede, Mehmet Akif Ersoy, Baruthane, Beyazıt, Eğitim, 152 Evler, Ortabağlar, Selçukbey, Güllük, Mimarsinan, kısmen Davutkadı ve Siteler) planlama çalışmalarına başladık.. 465 bin metrekarelik yeşil alan olacak. Okul, spor, sosyokültürel tesisler, sosyal yaşam alanları... Birkaç ay içinde sonuçlandıracağız."

- "Daire sayısını 1,5-2-3 katına çıkarmadık, çıkarmıyoruz. Bazen çeşitli borçlandırma yöntemleriyle farklar alarak, bazen daire büyüklüğünü küçülterek… Sahada olumlu karşılığı var."

- "Mahalle gezilerinde vatandaş ‘Bize ne zaman sıra gelecek?’ diye soruyor. ‘Siz ne zaman isterseniz’ diyoruz. Sadece iki şart var: Komşularınızla birlikte karar vermiş olacaksınız ve herkes taşın altına elini koyacak. ‘Eski arabayı getir, fark ödemeden yenisini götür’ kampanyamız yok, hiçbir zaman da olmayacak."

Başkan Yılmaz, mimarlara örnek proje olarak gösterdiği Mevlana’daki kentsel dönüşümün yüzde 100’e varan uzlaşma ile yapıldığını, 900’ün üzerinde konut yıktıklarını, bin 200 konut yaptıklarını, 650 konut teslim ettiklerini ve ikinci etap görüşmelere başladıklarını söyledi. Ancak Yılmaz’ın Mevlana örneğine CHP’den keskin bir karşı çıkış geldi.

CHP Yıldırım İlçe Başkanlığında cumartesi sabahı yapılan basın buluşmasına katılan CHP Yıldırım Belediye Meclis Üyesi Zafer Milli, Yıldırım’da önceki dönemde hazırlanan projelerin rafa kaldırıldığını savundu.

Milli’ye göre, başta Mevlana olmak üzere bütün projelerde sosyal donatı alanları eksik:

“Eski binaları yıkıp yerine yenisini yapıyorsunuz. Kentsel değil rantsal dönüşüm yapıyorsunuz. Bursa Ovası teneke fabrikalarla doldu!..”

CHP Yıldırım Belediye Meclis Üyesi Yavuz Ergül’ün eleştirisi de son derece netti:

“Yıldırım’da belediye konut yapıp satıyor. Yıkılan nerede, satılan nerede, hesabı kimse bilmiyor.”

Aynı zamanda İmar Komisyonu Üyesi de olan Meclis Üyesi Aykut Ertürk ise planlama öncesi vatandaştan emsal artışından hak iddia edemeyeceğine dair taahhüt alındığını söyledi ve dikkat çekici bir niteleme yaptı:

“Makyajlı kentsel dönüşüme rızamız yok!”

Yıldırım’daki kentsel dönüşüm uygulamaları öteki muhalefet partilerinin de gündeminde.

(Fotoğraf: İYİ Parti Yıldırım İlçe Başkanlığı)

İYİ Parti Yıldırım İlçe Başkanlığının pazar günü Güllük Ehlibeyt Camii önünde yaptığı basın açıklamasına bölgede yaşayan çok sayıda vatandaş ile Saadet Partisi yöneticileri ve CHP’li meclis üyeleri de katıldı. Toplantıda ortaya konan talepleri 5 maddede özetleyebilirim:

- Kentsel dönüşüm süreci şeffaf, katılımcı ve adil bir şekilde yürütülmeli.

- Temel amaç sağlam yapı/dirençli kent olmalı, kentsel rant vatandaşın/kamunun olmalı.

- İdare vatandaşın yanında yer almalı, dar gelirli borç yükü altına sokulmamalı.

- Konut planları ilçenin toplumsal yapısına ve geleneksel aile yapısına uygun olmalı. Milletten en az 3 çocuk isteyip 50 metrekare daire verilmemeli.

- Bugünün çözümleri yarının sorunu olmamalı, çözümler yeni mağduriyetlere yol açmamalı.

Aslında iktidar da muhalefet de vatandaş da müteahhit de deprem tehdidine karşı dönüşümün tek çare olduğunun bilincinde. Ancak meselenin sonunda ölüm olmasına rağmen maalesef herkes rant peşinde.

Hak sahibi birkaç metrekare daha büyük bir daire…

Müteahhit bir değil birkaç ticari alan…

Muhalefet iyi bir denetim yaparak siyasi rant…

İktidar hem siyasi hem ekonomik rant peşinde…

Önce aklı, sonra da ortak aklı öteleyen anlayış hüküm sürdüğü sürece örnek dönüşüm projeleri ortaya koymak hayal gibi geliyor bana…

---

* Bursa Yıldırım Belediyesi, Faaliyet Bülteni, Nisan 2019-Mart 2026.