Tekstilciye kala kala 'akıl' kaldı!

Bursa tekstilin genlerine işlediği bir şehir.

Tekstilciler geleceklerini başka sektörlerde, başka şehirlerde ve başka ülkelerde arasalar da o tezgâh hep bir kenarda duruyor!

Ne var ki tekstilci özellikle son 3 yıldır krizin buhrana dönüştüğü gerçeğiyle karşı karşıya.

Bursa Sanayici ve İş İnsanları Derneğinin (BUSİAD) yılın ilk çeyreğine ilişkin Mayıs 2026 tarihli Ekonomik Görünüm ve Stratejik Değerlendirme Raporu'nda çekilen fotoğraf bu gerçeği apaçık ortaya koyuyor.

“2025 yılı tekstil ve hazır giyim sektöründe yapısal kırılganlığın derinleştiği bir yıl olmuştur” diyen Doç. Dr. Derya Hekim imzalı raporun satırlarından madde madde çekelim sektörün fotoğrafını.

Konkordato

- Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde konkordato sayısı sadece iki yılda yüzde 230 oranında arttı.

- Konkordato ilan eden firma sayısı 2023’te 141, 2024’te 252, 2025’te 466 oldu.

Kapanan firma

- Kasım 2025 itibarıyla 2024 yıl sonuna kıyasla tekstilde 839, hazır giyimde 3 bin 983 şirket faaliyetine son verdi.

İstihdam

- Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde son 3 yılda 380 bini aşkın kişi işini kaybetti.

- Tekstilde 2025’te istihdam kaybı 49 bin kişi oldu, çalışan sayısı 416 bin kişiye geriledi. Bu rakam 2013 yılından bu yana görülen en düşük seviye.

- Hazır giyimde 2025’te istihdam kaybı 85 bin oldu, çalışan sayısı 515 bin kişiye geriledi. Bu rakam 2018 yılından bu yana görülen en düşük seviye.

Yurt dışına yatırım eğilimi

- Tekstil ve hazır giyim firmalarının yurt dışına doğrudan yatırımları 2025’te 1,9 milyar dolar düzeyine ulaştı.

Finansal göstergeler

- Sektörün takipteki kredi oranı Ocak 2025’te yüzde 2,1 seviyesinde iken 2025 sonunda yüzde 3’e yükseldi.

- Geri ödeme kapasitesindeki aşınma sürerken, finansmana erişim neredeyse olanaksız halde.

Kapasite kullanımı

- Sipariş hacmi azalmış, üretim iştahı zayıflamış durumda.

- Kapasite kullanım oranı tekstilde yüzde 69,1, hazır giyimde yüzde 75,6 ile ortalamaların altında.

Yapısal krizin önemli işaretlerinden biri!

İhracat

Krizin geçici olmaktan çıktığını, yapısal soruna dönüştüğünü ortaya koyan bir başka veri de ihracat rakamları.

2025’te hazır giyim ve konfeksiyonda 16,8 milyar dolar, tekstil ve ham maddelerinde 11,4 milyar dolarlık ihracat yapıldı.

Türkiye'nin dünya hazır giyim pazarındaki payı 35 yıl sonra ilk kez yüzde 3'ün altına düşerken, Avrupa Birliği’ndeki (AB) payı 30 yıl sonra yüzde 5’in altına geriledi.

Riskler

Genel tablo içerisinde yüksek enflasyon-düşük kur, yüksek faiz, finansmana erişim zorlukları, (Asya ülkelerine göre) yüksek işçilik maliyetleri, enerji giderlerinin yüksekliği gibi bilinen sıkıntıların yanında şimdi bir de nur topu gibi “STA” sorunumuz oldu.

Üstelik bu STA, tekstilcilerin “üretimi oraya kaydıralım biz de nasiplenelim” diyebileceği Mısır gibi bir ülke değil, başlı başına bir tekstil ülkesi olan Hindistan!

AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması'nın yıl sonuna kadar tam kapasite uygulanması bekleniyor.

Hindistan'ın tekstil ve hazır giyim ihracatı bugün itibariyle 44 milyar dolar. Bu rakamın 2030’da 100 milyar dolara çıkabileceği belirtiliyor.

Yani anlaşma Türkiye’yi iki türlü olumsuz etkileyecek.

- Türkiye’nin AB’ye ihracatı azalacak, çünkü Hindistan’ın ihracatı artacak.

- Çin’den sonra şimdi de Hint malları memleketi saracak. Çünkü Hindistan menşeli ürünler Türkiye pazarına daha kolay girecek, iç pazarda fiyat baskısı oluşacak.

Kısacası Türkiye’nin ihracatta tedarik-lojistik üstünlüğü dışında bir avantajı kalmayacak!

Belki bir fırsat da “aklımızı” kullanmak olacak!

Kolay para kazanmak için değil ama…

Değer katmak ve yenilik yaratmak için…