‘Kayapa’ya Çöplük’ planında 6 soru 6 yanıt  

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından Nilüfer’in Kayapa-Kuruçeşme bölgesine yapılmak istenen çöplük ile ilgili yanıt bekleyen çok sayıda soru var.

Planı Büyükşehir Meclisi’nden geçiren Adalet ve Kalkınma Partisi yönetimi, yargının iptal kararına gerekçe oluşturan unsurların düzeltildiğini savunuyor.

İPTAL GEREKÇELERİ NEYDİ, PLAN NASIL DEĞİŞTİ?

Bursa 4. İdare Mahkemesi’nin iptal kararının gerekçeleri nelerdi?

-Proje alanında yer alan Küçükağaçlı Deresi ve yan kolları ile derenin iki yanında bırakılması gereken 25’er metrelik emniyet bantlarının plan paftasında gösterilmemesi,

-Proje alanının doğal eşiklerle (dere ve emniyet bandı) uyumlu planlanmaması ve doğu kesimde kalan alanın 20 metrelik yolla ulaşım (mahreç) sorununun çözülememesi.

Adalet ve Kalkınma Partisi’ne göre, söz konusu iptal gerekçeleri esasa yönelik değil. Bu nedenle de gerekli değişiklikleri kolaylıkla yapmak mümkün.

Nitekim dere güzergâhının yeşil koridor olarak gösterilmesi, plana işlenmesi, dere koruma bandı oluşturulması, bu bandın tesis alanını ayırdığının gösterilmesi, yol planlandığının belirtilmesi gibi unsurlar yenilenen planda yer alıyor.

MUHALEFET PLANIN SON HALİNE NE DİYOR?

Cumhuriyet Halk Partisi ise mahkeme kararının gereğini yerine getirmek için plan paftasında dereyi yeşile boyamanın yeterli olmayacağı görüşünde.

Muhalefete göre, proje alanının içinde dere bulunması başlı başına bir sorun.

Bursa Büyükşehir Belediyesi İmar ve Bayındırlık Komisyonu Üyesi Metin Tunçel’in, Nilüfer Belediye Meclisi’nin son toplantısında dile getirdiği noktalar itirazların ciddiyetini ortaya koyuyor:

-“(Proje alanındaki) Küçükağaçlı Deresi, Çayırköy sulaması içerisinden geçerek Güngören Deresi, Kurutma Kanalı ve Ürünlü Deresini oluşturmakta ve Ayvalıdere’ye katılmaktadır. Başka deyişle olası bir sızıntı halinde zehirli atıklar Bursa’nın merkezine kadar ulaşacaktır.”

-“Burası yemyeşil orman alanı. Orman alanlarında eğer bir şey yapılacaksa bitişik parsellerde 10 metre tampon yol geçirmek gerekir. Planda böyle bir yol yok. Planda ne var? Dere var. Dere çöplüğün içinden geçiyor. Ne kadar tecrit ederseniz edin, herhangi bir sızıntı olduğunda zehirli atıklar şehrin içine kadar gidecek.”

-“İmar planında da bir yol yok. Buraya ulaşan bir yol yok. Kadastro yolu var. Kadastro yolundan mahreç alınmaz. Bu plana işlenmesi gerekir.”

ÇED YENİLENMELİ Mİ, KURUM GÖRÜŞLERİ YENİLENMELİ Mİ?

Kayapa’ya çöplük konusunda iktidar ile muhalefetin anlaşamadığı noktalardan biri de plan hazırlanırken alınan kurum görüşlerinin yenilenmesi.

İktidar grubu planda esaslı bir değişiklik yapılmadığı için kurum görüşlerinin yenilenmesine ihtiyaç olmadığı görüşünde.

Muhalefet ise iptal kararı sonrası gelen planın artık yeni bir plan olacağı iddiasıyla kurum görüşlerinin yenilenmesi gerektiğini savunuyor.

Çöplüğün sınırları içinde kurulacağı Nilüfer Belediyesi’nden görüş bile sorulmamış!

Özel bir firma tarafından hazırlanan ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından onaylanan Jeolojik Jeoteknik Etüt Raporu 2016 tarihli.

Aralarında Milli Savunma, Kültür ve Turizm, Enerji ve Tabii Kaynaklar ile Tarım ve Orman Bakanlığı birimleri ile Bursagaz, BUSKİ, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, AFAD, Karayolları, Uludağ Elektrik Dağıtım ve DSİ gibi kurumlardan gelen “olur” görüşleri 2021 tarihli.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu Kararı”na gelince…

Plan Açıklama Raporu’nda “söz konusu alana ilişkin alınmış bulunan ÇED Olumlu Kararının geçerlilik süresi”nin 2 Ekim 2026 tarihinde sona erdiği belirtiliyor. Açıkçası 28 Aralık 2017 tarihli kararın hangi yasal dayanakla 2 Ekim 2026’ya kadar uzatıldığını anlayamadım. Çünkü raporda herhangi bir uzatma kararı göremedim.

Raporda Orman Genel Müdürlüğü’nün tesis yapımı için 30 Nisan 2022’de ön izin verdiği plan kararlarında da yer alıyor. Ancak sözü edilen ön izin belgesine göre ön izin süresi 30 Nisan 2024’te sona ermiş. Uzatıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge de yok!

2 YIL ÖNCE KEŞFEDİLEN AKTİF FAY HATTI HESABA KATILIYOR MU?

Ve deprem riski…

Plan Açıklama Raporu’nda sadece AFAD’ın 2019 tarihli “Türkiye Deprem Tehlike Haritası”na yer veriliyor. Buna göre, çöplük alanı orta-yüksek deprem tehlikesi arasında yer alan bir bölgede bulunuyor.

Raporda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) 2012 yılında açıkladığı “Türkiye Diri (Aktif) Fay Haritası”ndan söz edilmediği gibi 2024 yılında Ankara Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi ve Eskişehir Teknik Üniversitesinde uzmanların yaptığı çalışmada keşfedilen Kayapa-Yenişehir Fay Hattına da hiç değinilmiyor.

ULAŞIM SORUNLARI NASIL ÇÖZÜLECEK?

Planda çöplüğün bölge ulaşımına nasıl bir yük getireceği ile ilgili olarak sadece “toplamda araç yükü yüzde 0,235 oranında artacaktır” deniyor. Bu orana nasıl ulaşıldığına ilişkin bir bilgi ve belge yok.

CHP’li Nilüfer ve Büyükşehir Meclis Üyesi Mehmet Aydın Saldız’ın verdiği rakamlara göre, günlük 3 bin 500 ton çöp toplam 575 ağır tonajlı araçla tesise taşınacak.

Peki, hangi yoldan?

Soruya yanıtı İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda yaptığı konuşmada verdi:

“Bu kadar yoğun olan ağır tonajlı bir trafik, Kayapa'daki yapımı planlanan atık tesisine hangi yoldan gidecek? Kayapa-Mustafakemalpaşa yani Çalı yolundan. Oysa bu yolun yalnızca 5 kilometrelik bölümü Karayolları 14'üncü Bölge sorumluluğunda bölünmüş, geriye kalan yol ise 8-10 metre genişliğinde, 2 aracın zor geçebildiği bir yol. Üstelik bu güzergâh yeni yerleşim alanlarının içinden geçiyor. Dahası bu bölge yoğun konut ve sanayi bölgesi. Pik saatlerde trafik zaten içinden çıkılmaz bir hâl alıyor. Bölgenin topografyası da hem eğimli hem de zorlu.”

Peki, bu tabloya her gün onlarca ağır tonajlı çöp taşıma aracı eklenince ne olacak?

Yanıtı yine Türkoğlu’ndan geldi:

“Yaşanamayan Bursa tamamen -özellikle de batısı- yaşanamaz hale gelecek.”

BUNDAN SONRA NE YAPILACAK?

Olan bitenlerin ardından tüm dikkatler Nilüfer Belediyesi’nde ve Nilüfer Kent Konseyi’nde.

Nilüfer Kent Konseyi’nin girişimiyle “Nilüfer’de Çöplüğe Hayır Platformu” yeniden kuruldu ve yol haritası da şekillendi:

-Mahallelerde stantlar kurularak vatandaşlardan itiraz dilekçeleri toplanacak.

-Sembolik bir referandum sandığı kurularak, bölge halkının iradesi ortaya konacak.

-14 Temmuz'da 30 Ağustos Zafer Parkı'nda geniş katılımlı bir mitingi düzenlenecek.

-Plan değişikliğine itiraz süresinin sona ereceği 23 Temmuz’dan bir gün önce toplanan tüm dilekçeler toplu halde Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne teslim edilecek.

- Baro ve akademik odalarla iş birliği yapılarak yürütmeyi durdurma ve iptal davası açılacak.