Bu memlekette çöpe çöp denir!

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin haziran ayı oturumu dün yapılan ikinci birleşim ile tamamlandı.

Yaklaşık 2,5 saat süren toplantının en önemli konusu kuşkusuz “Kayapa çöplüğü”ydü.

Bursa kamuoyu meselenin evveliyatını biliyor tabii, lakin kısaca özetlemekte yarar var.

Çalışmalarına 2014’te başlanan ve 2017’den sonra hız kazanan proje ile ilgili ilk plan 21 Temmuz 2022’de Meclis’ten geçti. Proje başta Kayapa ve çevresindeki mahalleler olmak üzere özellikle Nilüfer’de tepkiyle karşılandı. Kaçınılmaz olarak mahkemeye taşındı, iki kez yargı tarafından iptal edildi. Mustafa Bozbey’in Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmesinden sonra rafa kaldırıldı. Bozbey’in görevden uzaklaştırılmasının üzerinden 3 ay bile geçmeden proje yeniden gündeme taşındı.

Cumhuriyet Halk Partisi kanadında hem Grup Sözcüsü Yücel Akbulut hem de İmar ve Bayındırlık Komisyonu Üyesi Metin Tunçel itirazlarını dile getirdi.

Söze “AK Parti Bursa’da iş başına geldiğinde Hamitler 9 yaşındaydı, şimdiye kadar neredeydiniz?” sorusuyla başlayan Akbulut, Kayapa’nın 2015 yılındaki Kayapa olmadığını belirterek, şu vurguyu yaptı:

“Kayapa’da ısrar etmek bilimsel bir tercih değil yanlışta ısrar etmektir.”

Metin Tunçel ise konunun İmar Komisyonuna son dakikada taşınarak, kararın oldubittiye getirilmeye çalışıldığını söyledi.

“Zamanlama”ya dikkat çeken Tunçel, projeyi “cinayet” olarak niteledi.

İmar ve Bayındırlık Komisyonu Başkanı Ecehan Mertoğlu Tan, Tunçel’in açıklamalarını “komisyon anıları”, Akbulut’un sözlerini “bilimden uzak görüşler” diyerek küçümsedikten sonra kendi deyişiyle “bilimsel ve teknik detaylara” değindi.

Komisyon Başkanına göre Kayapa-Kuruçeşme çöplük için doğru yerdi, belirlenirken de şu kıstaslar esas alınmıştı:

- Yerleşim alanlarına uzaklık,

- Akarsu, göl ve su kaynaklarına mesafe,

- Jeolojik yapı ve toprak özellikleri,

- Heyelan, taşkın, erozyon, deprem riskleri,

- Hâkim rüzgar yönü,

- Flora ve fauna varlığı,

- Atık taşıma maliyetleri,

- OSB ve sanayi tesisleri ilişkisi.

Mertoğlu Tan’ın ölçütlerden hiç biriyle ilgili kapsamlı bir bilgi vermediğini de eklemeliyim.

Zaman zaman hararetlenen toplantıda bölgedeki mahallelerin muhtarları da vardı.

Kayapa, Kuruçeşme, 30 Ağustos ve Tahtalı muhtarları.

30 Ağustos Muhtarı Halil Özçoban bir ara ayağa kalktı, yaşam alanlarına çöplük yapılmasını istemediklerini söyledi, konuşma hakkı istedi.

Belediye meclislerinin usulünde bu yok tabii…

Ama söz isteyen bir muhtar, oradaki koltuklarda oturanların tamamı gibi halkın oyuyla seçilmiş, kendi mahallesini ve seçmenlerini birebir ilgilendiren bir konuda söz istiyor.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Şahin Biba’ya vekaleten Meclis’i yöneten Meclis Birinci Başkan Vekili ve İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban, Özçoban’a söz vermedi.

Muhtarlar tepkilerini yüksek sesle dile getirerek salondan ayrıldı.

Deneyimli bir gazeteci olan 30 Ağustos Muhtarı Halil Özçoban’ın toplantı sonrası gönderdiği bilgi notunda bölge sakinlerinin projeye neden karşı çıktığı madde madde yazıyordu:

- 2017’de hazırlanan ÇED raporu eskidi. Kayapa, 10 yıldır büyük bir şehir oldu, bölgede 400 bin nüfus öngörülüyor. Tesisin sadece 1 km uzağında yerleşim yeri var.

- Proje alanı Doğancı ve Çınarcık barajlarına yaklaşık 9 km mesafede. Bölgede göletler var. Mevcut ÇED raporuna göre günde 1.700 metreküpe kadar sızıntı suyu ve atık su oluşacak. Bölge orman alanı. Tesis için yaklaşık 1 milyon 826 bin metrekare orman alanı kullanılacak.

- Yılın belli dönemlerinde hâkim rüzgârların bölgede etkili olması nedeniyle tesisin koku ve emisyonları yakın yerleşimleri etkileyecek. Sağlık koruma bandının yalnızca 50 metre olması yetersiz.

- Heyelan, taşkın, erozyon, deprem riskleri bilimsel olarak ortaya konmuş değil. Bölge Uluabat fay hattının hemen yakınında.

- Kayapa’da yol mevcut koşullarda bile büyük sorun. Tesisin yapılmasıyla bölgeye her gün en az 600 ağır tonajlı araç giriş çıkış yapacak.

İtirazlar ne kadar bilimsel ne kadar değil, komisyon başkanı karar versin!

Toparlarsak, Haziran 2026 Meclisinden Bursa’ya kalan gerçekler şöyle:

- Deyim yerindeyse, Hamitler patladı patlayacak. Bursa’ya çok acil yeni çöplük lazım.

- Cumhuriyet Halk Partisi’nin itirazlarının tamamı projenin kendisine değil, Kayapa-Kuruçeşme bölgesine yapılmak istenmesine…

- Adalet ve Kalkınma Partisi doğru yerin Kayapa olduğunu, Cumhuriyet Halk Partisi Mustafakemalpaşa ya da Kestel gibi alternatif alanlar üzerinde de tartışılması gerektiğini düşünüyor.

- Adalet ve Kalkınma Partisi çöplük planını iptal eden yargı kararındaki gerekçelerin düzeltildiğini, Cumhuriyet Halk Partisi ise düzeltilmediğini savunuyor.

- Adalet ve Kalkınma Partili üyeler çöplük denmesine kızıyor. Katı atık tesisi, katı atık entegre tesisi, katı atık bertaraf ve geri kazanım tesisi gibi "bilimsel" kavramlarla konuşulmasını istiyor. Cumhuriyet Halk Partili üyeler ise adeta “bu memlekette çöplüğe çöplük denir!” diyor.

Kısacası Kayapa yeniden şehrin gündeminde. Proje yine mahkemelik olacak. Uzun süre tartışılacak. Oysa Bursa’nın zaman kaybetme lüksü yok. O nedenle işe ÇED ile başlansın. ÇED yenilensin. Ama göstermelik değil. Örnek bir ÇED süreci işletilsin. Halkın katılımı olmadan ÇED olmaz. Halk ne derse o olsun!