88 yıldır bitmeyen özlem

Tarih yaprakları 10 Kasım 1938’i gösterdiğinde, Dolmabahçe’de duran sadece bir kalp değildi; bir ulus, nefesini tutmuş, kurtarıcısına veda ediyordu. Ancak aradan geçen 88 yılın ardından bugün anlıyoruz ki; o sabah yaşanan şey bir son değil, dev bir fikrin ebediyete doğuşuydu. Peki, Mustafa Kemal Atatürk’ü yalnızca bir askeri deha ya da devlet adamı olmaktan çıkarıp, yüzyılları aşan bir vizyona dönüştüren o sarsılmaz ruh neydi?

Bir milleti uçurumun kenarından alıp, modern dünyanın onurlu bir üyesi haline getiren o destansı yolculuğa, 88. veda yılında yeniden, daha derin bir mercekle bakıyoruz.

Küllerinden doğan bir ulusun mimarı

1919’un karanlık günleri... Dört bir yanı işgal edilmiş, orduları dağıtılmış, tersanelerine girilmiş ve umudunu yitirmiş bir imparatorluk enkazı. Dünya tarihçileri, o günkü tabloya bakıp "Türklerin sonu geldi" diye yazıyordu. Ancak sarı saçlı, mavi gözlü bir subay, Samsun kıyılarına adım attığında zihninde sadece düşmanı denize dökmek yoktu. O, çok daha büyük ve zor bir savaşa, bir "zihniyet devrimine" hazırlanıyordu.

Atatürk'ün büyüklüğü, sadece kazandığı meydan muharebelerinde saklı değildir. Asıl mucizesi, tebaadan (kuldan) bağımsız, özgür ve onurlu bir "yurttaş" yaratabilmesidir. O, Anadolu insanına sadece vatanını değil, kendi kimliğini ve gücünü geri vermiştir.

Savaş meydanlarından kara tahta başına

Silah sesleri sustuğunda, pek çok komutan köşesine çekilir ya da gücün zehrine yenik düşerdi. Ancak Atatürk için asıl savaş, Cumhuriyet ilan edildikten sonra başladı. O, cehaletle, yoksullukla ve bağnazlıkla savaşmak için cephedeki üniformasını çıkarıp eline tebeşiri aldı.

"Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir."

Bu söz, bir belgeselin en can alıcı repliği gibi yankılanır tarihimizde. Harf devrimiyle okuma yazma seferberliği başlatması, kadınlara pek çok Batı ülkesinden yıllar önce seçme ve seçilme hakkı tanıması, fabrikalar kurarak ekonomik bağımsızlığı inşa etmesi... Bunlar, sadece 15 yıla sığdırılmış bir aydınlanma rönesansıydı. O, cephede kazandığı zaferleri fabrikalarla, okullarla, sanatoryumlar ve tiyatrolarla taçlandırdı.

Neden hâlâ ona ihtiyacımız var?

Bugün, ölümünün üzerinden 88 yıl geçmişken, neden hâlâ milyonlarca insan saat 09.05’te gözyaşları içinde esas duruşa geçiyor? Neden her 10 Kasım'da Anıtkabir'e uzanan o yol, hiç bitmeyen bir sevgi seline dönüşüyor?

Çünkü Atatürk, dogmalara ve kalıplara sığınmadı. Bize donmuş, değişmez kurallar değil; akla ve bilime dayalı dinamik bir miras bıraktı. Dünyanın savaşlar, ekonomik krizler ve kutuplaşmalarla sarsıldığı günümüzde, onun "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi uluslararası diplomasinin en çok aradığı pusula olmaya devam ediyor.

Bugün 10 Kasım. Matem günü değil, anlama ve idrak günüdür. Atatürk, heykellere, duvarlara ya da çerçevelere hapsedilecek bir geçmiş değil; Türkiye'nin çağdaş geleceğine giden yolda elimizdeki en güçlü meşaledir.

Bizler bugün, sadece 88 yıl önce kaybettiğimiz o eşsiz bedene ağlamıyoruz. Bize bıraktığı o muazzam Cumhuriyet'in, bilimle, akılla ve sanatla yükseleceğine dair olan inancımızı, onun manevi huzurunda bir kez daha yineliyoruz.

Bir fikri öldüremezsiniz. Hele ki o fikir, bir milletin kalbine kök salmışsa...