Gündem MEDYA DİLİ – Uyuşturucu isimleri haberlerde neden yer almamalı?

Gazeteci Pelin Akdemir, Gündem MEDYA DİLİ programında gazeteci Ayşegül Erkaya Arslan ile birlikte, uyuşturucu operasyonlarının medyada sunuluş biçimini değerlendirdi. Uyuşturucu isimlerinin, kullanılan aparatların, piyasa değerinin ve temin edilen yerin haberlerde yer almaması gerektiği söylendi. Ünlü isimler üzerinden yapılan magazinsel haberlerin bağımlılıkla mücadeleyi gölgelediği vurgulandı. Programda, uyuşturucunun bir “tıklanma malzemesi” değil, toplumsal bir sağlık sorunu olarak ele alınması gerektiği belirtildi.

Son zamanlarda ünlülere yönelik uyuşturucu operasyonları basına nasıl yansıyor?

Bu haberlerde ünlülere uygulanan testlerde pozitif çıkan uyuşturucu isimleri açık açık yazılıyor.

Uyuşturucu bağımlılığı küçük yaşlara inmiş durumda ve toplumsal bir sorunlar. Fakat bu haberlerde tartışılması gereken asıl konulardan uzaklaşılmış. Magazinsel boyuta indirgenmesi toplumsal sorunu görünmez kılıyor. Bağımlılıkla mücadelede çözüm yolları yerine ünlü isimler üzerinden linç oluşturuluyor.

Uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele kapsamının aksine haberlerde uyuşturucu isimlerinin, kullanılan aparatların, uyuşturucunun nereden temin edildiğinin, piyasa değerinin yer alması ‘merak’ oluşturmasının yanı sıra olumsuz anlamda bir ‘öğretici’ veya ‘reklam’ niteliği taşıyor.

Ünlü isim geçtiğinde ‘tıklanma’ artıyor mu? Tıklanmak için mi haberlerde ünlülerin sözleri, boy boy fotoğrafları yer alıyor? Yerel medyada durum nedir?

Uyuşturucu haberleri ajanslardan alınan haberler oluyor. Ajanslarda emniyetten verilen fotoğraflar yer alıyor. Fotoğraflarda masa üzerine dizilmiş uyuşturucu, aparat, silah ve para görselleri çoğunlukla yer alıyor. Yerel medyadaki haberlerde sağlık uzmanlarının görüşleri yer almıyor. Haber üslubu magazinsel ve sansasyonel olarak veriliyor, fakat caydırıcı bir dil kullanılması gerekiyor. ‘Nefes kesen operasyon’ yerine ‘Uyuşturucu operasyonunda 5 kişi gözaltına alındı’ veya ‘Uyuşturucu satıcısına ….. hapis cezası’ gibi ifadeler yer almalı. Yerel haberlerde tedavi merkezlerinin nerelerde olduğu verilmeliyken bu haberlere neredeyse hiç rastlanmıyor.

Uyuşturucu kullanımı ifşa dili ve linç kültürü nedeniyle normalleştiriliyor. Cezasızlık boyutu ortaya çıkıyor.

Ünlülerle uyuşturucunun bağdaştırılması gençler üzerinde de olumsuz etki ediyor. Uyuşturucu kullanan kişilerin isimlerinin gizli tutulması, diğer taraftan uyuşturucuyu ülkeye getiren, dağıtımına neden olan kişilerin ifşa edilmesi ve cezalandırıldığı gösterilmeli.

Uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele kapsamında; uyuşturucu bağımlılığının tedavi edilebilir bir toplumsal sağlık sorunu olduğu, uyuşturucuyu ülkeye getiren, dağıtımına neden olan kişilerin cezalandırıldığı vurgulanmalı.