Bakan yardımcısının kardeşinin ithal ettiği Etiyopya Kahvesine “sıfır vergi” iddiası

Ticaret Bakanlığı'nda son dönemde gündeme gelen çeşitli iddialara bir yenisi daha eklendi. İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu'nun kardeşine ait olduğu öne sürülen şirket ve kahve ithalatında uygulanan vergi düzenlemesine ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Türkoğlu'nun TBMM Başkanlığı'na sunduğu soru önergesinde yer alan iddialara göre, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu'nun kardeşi Kenan Tuzcu, 1 Ağustos 2024 tarihinde Birleşik Arap Emirlikleri'nin Meydan Serbest Bölgesi'nde "Sun and Moon LLC FZ" unvanıyla gümrük, dış ticaret ve lojistik alanında faaliyet gösteren bir şirket kurdu.

Şirketin Türkiye'ye şeker ve Etiyopya menşeli kahve satışı yaptığına ilişkin ticari ilanların bulunduğu belirtilirken, internet sitesinde özellikle kahve çekirdeği ve kahve ürünleri, şeker, bakliyat, baharat, kuruyemiş, atıştırmalık ve içecek ticaretine odaklanıldığı ifade edildi.

Vergi Düzenlemesi Tartışma Yarattı

Önergede yer alan iddialara göre, söz konusu şirketin faaliyet göstermeye başlamasının ardından Etiyopya menşeli kahvenin Türkiye'ye ithalatında uygulanan gümrük vergisi, 6 Mayıs 2025 tarihinde yayımlanan 9794 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sıfırlandı.

İddialara göre verginin kaldırıldığı ülkelerin Türkiye'nin toplam kahve ithalatındaki payı yüzde 5'in altında kalırken, kahve çekirdeği ithalatının yaklaşık yüzde 90'ının gerçekleştirildiği Brezilya ve Kolombiya'dan yapılan ithalatta uygulanan yüzde 8'lik gümrük vergisinde herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

Bu durumun, söz konusu kararın amacının enflasyonla mücadele veya kahve fiyatlarını düşürmekten ziyade belirli ticari faaliyetlere avantaj sağladığı yönünde soru işaretlerine neden olduğu öne sürüldü.

İthalat İki Katına Çıktı İddiası

Soru önergesinde yer alan verilere göre, kararın ardından vergisi sıfırlanan ülkelerden yapılan kahve ithalatı aylık 2,5 milyon dolar seviyesinden 5,2 milyon dolara yükseldi.

2025 yılının Mayıs-Aralık döneminde bu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın 41 milyon doları aştığı, 2026 yılının ilk üç ayında ise yaklaşık 11 milyon dolarlık ithalat yapıldığı belirtildi. Maliye uzmanlarının hesaplamalarına göre devletin vergi kaybının şimdiden 3 milyon doları geçtiği ileri sürüldü.

Resmi Araç Kullanımı İddiası

Önergede Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu'nun ailesine yönelik başka iddialar da yer aldı.

Buna göre, ihracatçı birlikleri tarafından Bakanlık hizmetlerinde kullanılmak üzere tahsis edilen resmi araçlardan birinin Bakan Yardımcısı'nın eşi Emine Tuzcu tarafından günlük olarak kullanıldığı ve 06 BCS 372 plakalı Volkswagen Passat marka araçla 9 Ekim 2024 tarihinde trafik kazası yaptığı öne sürüldü.

Kazanın ardından resmi hizmet amacıyla tahsis edilen Skoda marka başka bir aracın da şahsi amaçlarla kullanıldığı iddia edildi.

Kamu Kaynakları Sorusu

İddialar kapsamında söz konusu araçların yakıt, bakım ve işletme giderlerinin kamu kaynaklarından veya ihracatçı birliklerinin bütçelerinden karşılanıp karşılanmadığı da tartışma konusu oldu.

Araçların resmi görevler dışında kullanılıp kullanılmadığı ve kamu kaynaklarının amacı dışında değerlendirilip değerlendirilmediği soruları gündeme geldi.

Yurt Dışındaki Şirket İçin Bildirim Yapıldı mı?

Milletvekili Türkoğlu'nun önergesinde ayrıca, yurt dışında şirket kuran Türk vatandaşlarının ilgili kamu kurumlarına bildirimde bulunma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

Bu kapsamda, Kenan Tuzcu'ya ait olduğu belirtilen Dubai merkezli şirket için gerekli bildirimlerin Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'na yapılıp yapılmadığı konusunda da açıklama beklendiği ifade edildi.

Gözler Bakanlıkta

Kamuoyunda tartışma yaratan iddiaların ardından gözler Ticaret Bakanlığı'na çevrildi. İddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılıp yapılmayacağı, herhangi bir inceleme veya soruşturma sürecinin başlatılıp başlatılmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.