TÜİK verilerine göre, Türkiye'de 15 yaşındaki gençlerin beklenen yaşam süresi 64,3 yıl oldu. Genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı 2025'te yüzde 14,8'e geriledi. Genç işsizliği yüzde 15,3'e düşerken, istihdamda hizmet sektörü ön plana çıktı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresi 64,3 yıl oldu.
Bu oran erkekler için 61,7 yıl, kadınlar için ise 66,9 yıl olarak kayda geçti.
2022-2024 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi ise Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl.
GENÇ NÜFUS AZALIYOR
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu.
Genç nüfus, toplam nüfusun %14,8'ini oluşturdu. Genç nüfusun %51,2'sini erkek nüfus, %48,8'ini ise kadın nüfus oluşturdu.
BM tanımına göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun %20,8'ini oluştururken bu oran, 2025 yılında %14,8 oldu. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,2, 2060 yılında %10,3, 2080 yılında %8,8 ve 2100 yılında %9,6 olacağı öngörüldü. Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan düşük senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,4, 2060 yılında %9,2, 2080 yılında %7,2, 2100 yılında %7,2 olacağı öngörüldü. Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olacağını varsayan yüksek senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,0, 2060 yılında %11,1, 2080 yılında %9,8, 2100 yılında %11,4 olacağı öngörüldü.
GENÇ NÜFUS ORANI AB ÜYE ÜLKELERİNDEN YÜKSEK
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfus ortalaması %10,7 oldu.
AB üye ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla %12,7 ile İrlanda, %12,2 ile Hollanda ve Danimarka olduğu görüldü.
Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla %9,4 ile Malta, %9,5 ile Bulgaristan, %9,7 ile Litvanya oldu. Türkiye'nin genç nüfus oranının %14,8 ile AB üye ülkelerinin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görüldü. Genç nüfus oranı dünya ortalaması, 2025 yılında %15,6 oldu. Türkiye'nin genç nüfus oranın dünya genç nüfus ortalamasının altında olduğu görüldü.
GENÇ NÜFUS ORANININ EN YÜKSEK OLDUĞU İL ŞIRNAK
ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu il, %20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili %20,0 ile Hakkari, %19,8 ile Siirt izledi.
Genç nüfusun %30,3'ünün 15-17 yaş grubunda yer aldığı görüldü.
Genç nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfusun %30,3'ünün 15-17 yaş grubunda, %20,4'ünün 18-19 yaş grubunda, %29,2'sinin 20-22 yaş grubunda ve %20,1'inin ise 23-24 yaş grubunda yer aldığı görüldü.
Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl oldu.
Türkiye'de çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresinin 64,3 yıl, erkekler için 61,7 yıl ve kadınlar için 66,9 yıl olduğu görüldü. Diğer bir ifade ile 15 yaşına ulaşan genç kadınların genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edildi.
Genç nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Genç erkek nüfusun 2025 yılında %96,8'inin hiç evlenmemiş, %3,1'inin evli, %0,1'inin boşanmış olduğu görülürken genç kadın nüfusun %88,9'unun hiç evlenmemiş, %10,7'sinin evli, %0,4'ünün ise boşanmış olduğu görüldü.
İç Göç İstatistiklerine göre Türkiye'de 2024 yılında en fazla göç hareketliliğinin yaşandığı 15-24 yaş grubunun göç etme nedenleri incelendiğinde; bu hareketliliğin en büyük nedeninin eğitim olduğu görüldü.
Söz konusu nedenle gençlerin 448 bin 826'sının eğitim, 102 bin 660'ının işe başlamak veya iş bulmak ve 79 bin 831'inin ise hane / aile fertlerinden birine bağımlı göç nedeniyle göç ettiği görüldü.
Türkiye'de yükseköğretim net okullaşma oranı, 2024/'25 öğretim yılında %46,3 oldu. Yükseköğretim net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerde bu oran %39,9, kadınlarda ise %53,0 oldu.
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işgücüne katılma oranı, 2024 yılında %47,2 iken 2025 yılında %47,6 oldu. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı 2024 yılında %59,5 iken 2025 yılında %60,1, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %34,0 iken 2025 yılında %34,3 oldu.
Gençlerde işsizlik oranı, 2024 yılında %16,3 iken 2025 yılında %15,3 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı 2024 yılında %13,1 iken 2025 yılında %11,7, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %22,3 iken 2025 yılında %22,1 oldu.
Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024 yılında %22,9 iken 2025 yılında %23,3'e yükseldi. Genç erkeklerde ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 2024 yılında %16,2 iken 2025 yılında %16,3, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %30,1 iken 2025 yılında %30,9 oldu.
İSTİHDAMDAKİ GENÇLERİN %57,9'U HİZMET SEKTÖRÜNDE
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre genç nüfusun istihdam oranı, 2024 yılında %39,5 iken 2025 yılında %40,3'e yükseldi. Genç erkeklerde istihdam oranı 2024 yılında %51,7 iken 2025 yılında %53,0, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %26,4 iken 2025 yılında %26,7 oldu. Genç nüfusun istihdamı sektörlere göre incelendiğinde, istihdam edilen gençlerin 2025 yılında %11,6'sının tarım sektöründe, %30,5'inin sanayi sektöründe, %57,9'unun ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü. İstihdam edilen genç erkeklerin %11,0'ının tarım sektöründe, %36,6'sının sanayi sektöründe, %52,4'ünün hizmet sektöründe yer aldığı görülürken genç kadınların %12,9'unun tarım, %17,7'sinin sanayi, %69,5'inin ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü.
GENÇ KADINLAR EN FAZLA PSİKOLOJİK ŞİDDETE MARUZ KALDI
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına göre son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş grubundaki genç kadınlar olduğu görüldü.
Genç kadınlara yönelik şiddet türleri arasında %15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırayı alırken, bunu %7,3 ile dijital şiddet, %5,8 ile ısrarlı takip, %4,6 ile ekonomik şiddet, %3,8 ile fiziksel şiddet ile %1,8 ile cinsel şiddet izledi.
Yapay Zeka İstatistiklerine göre 2025 yılında internet kullanan bireylerden üretken yapay zeka kullandığını beyan eden 16-24 yaş grubundaki gençlerin oranı %39,4 oldu. Üretken yapay zeka kullanan gençler cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın genç erkeklerde %38,3, genç kadınlarda ise %40,5 olduğu görüldü. Yapay zeka kullanan gençlerin %75,3'ü özel amaçlar için, %53,9'u örgün eğitim için, %19,7'si ise mesleki ve iş amaçlı kullandıkları görüldü. Yapay zeka kullanmadığını beyan eden gençlerin kullanmama nedenlerinin; %80,7 ile yapay zekaya ihtiyaç duyulmaması, %8,2 ile yapay zekanın nasıl kullanılacağının bilinmemesi, %8,1 ile yapay zekanın varlığından haberdar olunmaması ve %2,8 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler olduğu görüldü.