Sayıştay’ın İznik Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, doğrudan teminle yapılan mal alımlarında yasal sınırın aşıldığı, konut yapım işinde sözleşme bedelinin yüzde 18,97’si oranında iş artışı yapıldığı ve asansör muayene kuruluşuyla belediye meclisi kararı olmadan protokol imzalandığı tespit edildi. Belediye, iş artışının kesin kabul aşamasında iptal edileceğini bildirirken, doğrudan alımlardaki aşımın sehven gözden kaçırıldığını belirtti.
Sayıştay Başkanlığı’nın İznik Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, belediyenin ihale süreçleri, yapım işleri ve asansörlerin periyodik kontrolüne ilişkin işlemlerinde mevzuata aykırılıklar tespit edildi. Raporda, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen mal alımlarında bütçe ödeneğinin yüzde 10’luk sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılması, konut yapım işinde yasal oranın üzerinde iş artışına gidilmesi ve asansör muayene ücretlerine ilişkin protokolün belediye meclisi kararı olmadan imzalanması bulgularına yer verildi.
DOĞRUDAN ALIMLARDA SINIR 56,2 MİLYON TL AŞILDI
Sayıştay denetiminde, İznik Belediyesi’nin 2025 yılında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında gerçekleştirdiği mal alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneğin yüzde 10’u tutarındaki sınırın Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı belirlendi.
Rapordaki verilere göre, mal alımları için 2025 yılı bütçesine toplam 77 milyon 750 bin 200 TL ödenek konuldu. Bu tutarın yüzde 10’una karşılık gelen 7 milyon 775 bin 20 TL, söz konusu yöntemle yapılabilecek harcamalar bakımından esas alınan sınır oldu.
Ancak belediyenin doğrudan temin kapsamında gerçekleştirdiği mal alımlarının toplamı 64 milyon 66 bin 37 TL’ye ulaştı. Böylece yüzde 10’luk sınır 56 milyon 291 bin 17 TL aşıldı. Doğrudan teminle yapılan mal alımlarının toplam ödeneğe oranı ise yüzde 82,4 olarak gerçekleşti.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesine göre, kanunun ilgili hükümleri kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamı, bu amaçla bütçeye konulan ödeneğin yüzde 10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamıyor.
Belediye yönetimi, Sayıştay’a gönderdiği yanıtta aşımın sehven gözden kaçırıldığını bildirdi. Açıklamada, sonraki süreçte mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için bütçeye konulan yıllık ödeneklerin ayrı ayrı dikkate alınacağı, yüzde 10’luk sınırın aşılmasının öngörülmesi durumunda Kamu İhale Kuruluna gerekli başvuruların yapılacağı ifade edildi.
KONUT YAPIM İŞİNDE YÜZDE 18,97 İŞ ARTIŞI
Raporda yer alan bir diğer bulgu, 2024/220623 ihale kayıt numaralı konut yapım işi oldu.
Sayıştay, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak ihale edilen konut yapım işinde, sözleşme bedelinin yüzde 18,97’si oranında iş artışı yapıldığını tespit etti.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesine göre, anahtar teslimi götürü bedel yöntemiyle ihale edilen yapım işlerinde, belirli şartların sağlanması halinde iş artışı sözleşme bedelinin yüzde 10’una kadar yapılabiliyor.
Denetim raporunda, söz konusu işte yapılan yüzde 18,97 oranındaki artışın mevzuatta öngörülen sınırı aştığı belirtildi.
Belediye yönetimi ise Sayıştay’a verdiği yanıtta, söz konusu iş artışının tamamının kesin kabul aşamasında iptal edileceğini ve iade edileceğini bildirdi. Raporda, anahtar teslimi götürü bedel yöntemiyle ihale edilen bina yapım işlerinde sözleşme bedelinin yüzde 10’undan fazla iş artışı yapılmaması gerektiği vurgulandı.
ASANSÖR MUAYENE PROTOKOLÜNDE MECLİS KARARI EKSİKLİĞİ
Sayıştay raporunda İznik Belediyesi’nin asansörlerin periyodik kontrolüne ilişkin işlemleri de yer aldı.
Denetimde, belediye sınırları içerisindeki asansörlerin periyodik muayeneleri için ücret tarifelerinin belirlendiği bir belediye meclisi kararı alınmadan, Belediye Başkanı ile yetkili asansör muayene kuruluşu arasında doğrudan protokol imzalandığı tespit edildi.
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediye sınırları içerisinde hizmete sunulan asansörlerin tescil edilmesi ve yıllık periyodik kontrollerinin yapılması ya da yetkilendirilmiş kuruluşlara yaptırılması belediyenin yetki ve sorumlulukları arasında bulunuyor. Kanun ayrıca, kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan, ilgililerin isteğine bağlı hizmetlere ilişkin ücret tarifelerinin belediye meclisi tarafından belirlenmesini öngörüyor.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nde de kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyatın ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenmesi hükme bağlanıyor. Yönetmelik kapsamında, protokolde belirtilmesi ve ilgili idarece talep edilmesi halinde, belirlenen fiyatın en fazla yüzde 10’u muayene kuruluşu tarafından ilgili idareye aktarılabiliyor.
Sayıştay, belediye ile firma arasında yapılan protokolde ücret tarifesine yer verilmesine karşın bu konuda belediye meclisince karar alınmadığını belirledi. Raporda, belediye meclisinin görev ve yetkisindeki bir konunun Belediye Başkanı tarafından doğrudan kullanılamayacağı ifade edildi.
Belediye yönetimi, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
Sayıştay, sonuç olarak asansörlerin periyodik kontrol ücretlerinin hesaplanmasında esas alınacak tarifeler ile tarafların kabul ettiği belediye payı hakkında belediye meclisince karar alınması ve bu hususların muayene kuruluşuyla imzalanacak protokolde düzenlenmesi gerektiğini kaydetti.