Rize Çayeli'nde 24 köyü kapsayan IV. Grup madencilik projesine, Cengiz ve Çalık Holding bağlantılı şirketlerin rolü ve çevresel riskler nedeniyle tepki büyüyor. Atıkların Karadeniz'e ulaşma riski endişe yaratıyor.
Rize'nin Çayeli'nde 24 köyü kapsadığı belirtilen IV. Grup madencilik projesine yönelik tepkiler sürüyor. Projeye karşı çıkan çevre savunucuları ve bölge sakinleri, madencilik faaliyetlerinin yalnızca Çayeli'ni değil, tüm bölgeyi etkileyebileceğini savunuyor.
Cengiz-Çalık Holding
Bölgedeki çevre örgütleri ve yurttaşlar, 24 köyü kapsayan IV. Grup maden ruhsatlarının büyük bölümünün Cengiz Holding ve Çalık Holding bağlantılı şirketlerin kontrolünde olduğunu öne sürüyor. Tepkilerin odağındaki sahaların, kısa süre önce Cengiz Holding'e devredilen Çayeli Bakır İşletmeleri çevresinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Çevreciler, ruhsatlandırma sürecine ilişkin resmi bilgilerin kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmasını talep ediyor.
MAPEG kayıtlarında Rize için yayımlanan güncel duyurulardan birinde 3520092 erişim numaralı IV. Grup maden sahası bulunuyor. Ancak bu duyuru, Çayeli'ndeki 24 köyü kapsayan projenin tamamını değil, Rize'deki belirli bir ihale sahasını ilgilendiriyor.
ÇED süreci ise henüz başlatılmadı.
Atıkların Karadeniz'e ulaşma riski var
İddialara göre, proje kapsamında yürütülecek madencilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkabilecek kimyasal atıklar ve ağır metallerin dereler aracılığıyla Karadeniz'e ulaşma riski bulunuyor. Bu durumun deniz ekosisteminin yanı sıra tarım, çay üretimi, hayvancılık ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
Çayeli'ne komşu yerleşim yerleri arasında bulunan Gündoğdu başta olmak üzere çevredeki birçok bölgenin de olası çevresel etkilerden zarar görebileceği belirtiliyor. Toprağa, suya ve havaya karışabilecek kirleticilerin yaşam alanlarını tehdit edeceği, sağlık sorunları ve kanser vakalarında artış yaşanabileceği yönündeki endişeler dile getiriliyor.
Bölgedeki çevre örgütleri ve yurttaşlar, Karadeniz'in doğal yapısının korunması gerektiğini vurgulayarak projeye karşı kamuoyunu duyarlı olmaya çağırıyor. Yapılan açıklamalarda, Çayeli'nde planlanan madencilik faaliyetlerinin yalnızca ilçe sınırlarını ilgilendirmediği, tüm Rize'yi ve Karadeniz havzasını etkileyebilecek sonuçlar doğurabileceği öne sürülüyor.
Çevre savunucuları, çay bahçelerinin, derelerin, ormanların ve yaşam alanlarının korunması gerektiğini belirterek, projeye ilişkin endişelerinin dikkate alınmasını ve çevresel etkilerin kapsamlı şekilde değerlendirilmesini talep ediyor.
340 milyon dolarlık satış anlaşması
Ayrıca Rize'de faaliyet gösteren ve yıllardır bölgede üretim yapan Çayeli Bakır İşletmeleri'nin, Kanada merkezli First Quantum Minerals'tan Cengiz Holding bünyesindeki Cengiz İnşaat'a devri için 340 milyon dolarlık satış anlaşması yapıldığı da kamuoyuna yansımıştı. Devir sürecinin 2026 yılı içerisinde tamamlanmasının beklendiği belirtiliyor.