İnsan Haklarının korunmasında neredeyiz?

Cemal YAĞCI 09 Aralık 2013 Pazartesi, 11:55

Mesleğinin temeli insan haklarından yana olmak olan biri için bu artık kaçınılmaz bir görev.

Şöyle bir baktım, insan hakları alanında neler kazanıldı?

Ekonomik, sosyal, kültürel, medeni ve siyasi haklar ve gelişme hakkı ayrım gözetmeksizin, tüm insanların, evrensel, bölünmez ve birbirini güçlendiren hakları olarak kabul ediliyor.

Ayrımcılık yapmama ve eşitlik giderek uluslararası insan hakları hukuku ve insan onurunun temel unsurlarından sayılıyor.

Tüm insan haklarından yararlanma birbiriyle bağlantılıdır.

Bir haktan faydalanma başkalarının da gelişmesine katkıda bulunur. Aynı şekilde, bir haktan faydalanamama, diğerlerini de olumsuz etkiler. Örneğin, okuma-yazma bilmeyenler için iş bulmak, siyasi faaliyette yer almak ya da kendilerini özgürce ifade etmek her zaman daha zordur.

Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar; su ve sanitasyon, kültürel yaşama katılma ve çalışma, sosyal güvenlik, sağlık, eğitim, yeterli barınma, yeterli gıda haklarını içeriyor.

Medeni ve siyasi haklar; yaşama hakkı, özgürlük ve kişisel güvenlik, kölelikten, işkenceden ve keyfi tutuklamadan kurtulma hem de adil yargılanma hakkı, ifade, seyahat özgürlüğü ve gizlilik içeriyor.

Irkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ile mücadele için de ülkeler arasında daha fazla uyum var.

Kalkınma hakkı vazgeçilemez bir insan hakkıdır: herkesin katılmak, katkıda bulunmak, ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal gelişiminin keyfini çıkarmak hakkı var.

Neyse...

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği 20 yıl önce kuruldu. Geçen yirmi yılın verilerinden bazılarını derledim.

Her yıl 7500 kişi insan haklarının ihlal edildiği şikayetiyle BM'ye başvuruyor.

Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi yürürlükte.

Uluslararası Ceza Mahkemesi kuruldu ve insan hakları ihlalleri ilişkin davalar bu mahkemede görülüyor ve suçu sabit görülen devletlere ve kişilere ağır cezalar veriliyor.

Dünyada 650 milyon engelli var. Engelli Haklarına Dair Sözleşme yürürlükte.

200 milyonun üstünde göçmen/mülteci doğdukları yerden başka bir yerde zor koşullarda yaşıyor, kirli, tehlikeli ve aşağılayıcı işlerde çalışıyorlar.

76 ülkede aynı cinsten bir ev arkadaşı ile yaşamak suç. Lezbiyen, "gay" (homoseksüel), biseksüel ve transseksüel (LGBT) bireyler yaşadıkları yerlerde nefret içeren bir düşmanlıkla şiddet görüyor ve dışlanıyorlar.

Yerli halkların ve azınlıkların haklarının geliştirilmesi, sürdürülebilir bir insani kalkınma, barış ve güvenliğin korunması için çok önemlidir.

İnsanların günlük hayatlarını etkileyen önemli kararlara ve politikalara tam katılımı önemlidir.
Ulusal insan hakları kurumlarının güçlendirilmesi önemlidir.

Nefret söylemleri; ırk ayrımcılığı, dini ve ulusal nefret söylemleri ile mücadele etmek gerekiyor.
İnsan kaçakçılığıyla, işkence ile mücadele edilmelidir. Kayıp kişiler, zorla kaybedilenler ve onların ailelerinin dramlarına dikkat çekilmelidir, ailelerin gerçeği bilme hakkı vardır.

Çevre sorunlarının da insan haklarıyla bağlantısı var: güvenli içme suyuna erişim, güvenli sıhhi tesisata ulaşma da bir insan hakkıdır.

Biliyor musunuz? Dünyada 60 yaşın üstünde 740 milyon kişi yaşıyor, yakın zamanda bu rakam 1 milyara çıkacak ve elbette yaşlıların da insan hakları gözetilmelidir.

Çocukların hakları, ihmal, istismar ve sömürüden kurtarılmaları önemlidir.