Bursa'nın sanat köprüsü; Irgandı

Yüzyıllar boyunca doğal afetler ile savaşlara direnerek şehrin tarihine tanıklık eden 576 yıllık Irgandı Çarşılı Köprüsü, geleneksel halk sanatları atölyeleriyle yerli ve yabancı turistlerin uğrak yerleri arasında bulunuyor.

Kültür-Sanat, 13 Eylül 2018 Perşembe, 11:52
Bursa'nın sanat köprüsü; Irgandı

Bursa'da, yüzyıllar boyunca doğal afetler ile savaşlara direnerek şehrin tarihine tanıklık eden 576 yıllık Irgandı Çarşılı Köprüsü, geleneksel halk sanatları atölyeleriyle yerli ve yabancı turistlerin uğrak mekanları arasında yer alıyor.  

Bursa'nın merkez Osmangazi ve Yıldırım ilçelerini birbirine bağlayan, Gökdere'nin üzerine 1442 yılında inşa edilen tarihi köprü, sedefkarlıktan çiniciliğe el işçiliğinin en güzel örneklerini sunan zanaatkar esnafa ev sahipliği yapıyor. 

Bursa Araştırmaları Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Raif Kaplanoğlu, köprünün tarihiyle ilgili farklı hikayeler olduğunu söyledi. 

Köprünün hem Evliya Çelebi hem de Katip Çelebi'de farklı şekilde anlatıldığını aktaran Kaplanoğlu, "Güya Orhan Bey döneminde bir savaşçının bu kayalardan ses gelmesi nedeniyle düşman sanıp kılıcını kayaya vurması sırasında 'ırgalayarak' yani hareket ederek oradan bir hazine çıkmış. Savaşçı bu hazineyi Orhan Bey'e götürmüş. Orhan Bey de bu paranın ona ait olduğunu belirtip bir hayır yapmasını önerdiği, onun da bu durum üzerine köprüyü yaptırdığı söylenir." ifadelerini kullandı. 

Kaplanoğlu, köprüye ilişkin belgelerin ise farklı şeyler söylediğini belirterek, "Bu köprü bir vakıftır, vakfın kuruluş tarihi de yapılışı da bellidir. Kayıtlarımıza göre Irgandı Köprüsü 1440'lı yıllarda bir tüccar olan Hoca Muslihiddin tarafından yaptırılmıştır. Hoca Muslihiddin İran'daki Irgandı'dan geldiği ve 'Irgandlı Musliddin' olarak bilindiği için köprüye de 'Irgandı' deniliyor." şeklinde konuştu. 

"Bursa'da çekilmiş ilk fotoğraf bu köprüyle ilgilidir"

Çarşılı köprünün İtalya'nın Floransa, Venedik ve Bulgaristan'ın Lofça kentlerinde de bulunduğunu belirten Kaplanoğlu, şunları kaydetti:

"Bu köprünün aslında dünyada dört örneği var ama en eski örneklerinden bir tanesi Irgandı Köprüsü. Bu haliyle değil aslında ilk yapıldığı zaman taş bir yapı ve tamamen üzeri kapalıdır. Yani İtalya ve Bulgaristan'daki diğer köprülerden daha görkemli bir köprü. Yıllar önce Bursa'ya gelen gezginler mutlaka bu köprünün gravürünü yapmış çünkü Bursa'da gördükleri en önemli ve değerli eser budur. Aynı zamanda Bursa'da çekilmiş ilk fotoğraf bu köprüyle ilgilidir. Köprünün yer aldığı ilk Bursa fotoğrafı şehre 1854 yılında gelen bir kişi tarafından çekilmiş. 1855 depreminde köprünün dükkan kısmı yani üstü yıkılıyor. Aslında bu köprü üstünde 33 dükkan var ve bu dükkanlar genelde hallaç ve 'Hallaçlar Çarşısı' olarak biliniyor. Köprünün altında ise 2 büyük ahır ve depolar var. Şu anda o depolar da çok sağlam bir şekilde duruyor. Bu çarşı içerisindeki dükkanlar bir vakıf geliri olarak yıllarca devam etmiş. 1855 depreminde bu dükkanlar yıkılıyor ve bugün gördüğümüz şekilde yapılıyor. Dolayısıyla 2002 yılında köprüde yapılan restorasyon da 1855 depremi sonrası yapılan şekliyle yapılmıştır, orijinal şekli bu değildir, çok daha görkemlidir."

Kaplanoğlu, sonrasında yaşanan Yunan işgali sırasında köprünün bombalandığını hatırlatarak, "Yunanlar işgal sırasında buradan giderken köprüyü bombalıyor ve köprünün ortasındaki bir bölüm kopuyor. 1942'de köprü tamamlanıyor ve yaya geçidine açılıyor. Köprü son olarak Osmangazi Belediyesince 2004'te restore edilerek bu haliyle hizmete açılmıştır ve şu anda halihazırda geleneksel halk sanatı atölyelerinin yer aldığı çarşı olarak faaliyet göstermektedir." değerlendirmesinde bulundu. 

"Çok sıcak bir atmosferi var"

Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği Başkanı Muhsin Özyıldırım da çarşılı köprünün dünyada sadece İtalya, Bulgaristan ve Türkiye'de bulunduğunu belirtti. 

Köprüde yıllar içerisinde çeşitli yıkımların meydana geldiğini anlatan Özyıldırım, "Köprü, 2004 yılında belediyemiz tarafından restore edilerek kullanılabilir hale getirildi. Çarşımızı turizm anlamında şehrin çok önemli bir bölgesi olarak kabul ediyoruz." dedi.

Özyıldırım, köprünün tarihi dokusuyla dikkatleri çektiğini belirterek, şöyle konuştu:

"Köprümüzün hakikaten çok hoş bir mimari yapısı, içerisindeki dükkanlarla da çok sıcak bir atmosferi var. Yerli yabancı misafir ve turistlerimizi buraya getirmekten büyük haz alıyoruz. Buradaki dükkanlarda sanatkarlarımız geleneksel halk sanatlarını icra ediyor. Belediyemiz çok cüzi miktarda kira bedeliyle buraları kullanmaya tahsis etti. Şu anda burada 20'ye yakın dükkanımız var. Civarında da her geçen gün artan bir ticaret oluşumu söz konusu. Ümit ederiz ki bu çarşımızın diğer tarihi çarşı ve hanlar bölgemizle olan bağlantısı daha da sağlıklı hale getirilir."

Muhsin Özyıldırım, bu yıl 12-14 Ekim'de 4'üncüsü düzenlenecek "Irgandı Köprüsü Uluslararası Sanat Günleri" etkinliğini çok önemsediklerini sözlerine ekledi. 

Spor
Bursaspor şeytanın bacağını kırmak istiyor
Spor Toto Süper Lig'in geride kalan beş haftasında galibiyet yüzü görmeyen Bursaspor bugün sahası...
Eğitim
'Eğitime yapılan yatırım zarar ettirmez'
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, "İş adamı olarak söylüyorum, yaptığınız her türlü ya...
Güncel
Motosikletiyle çocuğa çarpan sürücü kaçtı
Bursa'nın İznik ilçesinde, motosikletin çarptığı 5 yaşındaki çocuk ağır yaralandı. Motosiklet sür...
Belediye
Bursa'nın "Millet Bahçesi" için yeni proje
Bursa'da yıkılan Atatürk Stadı'nın bulunduğu alanda kurulan Millet Bahçesi, Büyükşehir Belediyesi...
Güncel
Okullarla birlikte uyuşturucu denetimi sıklaştı
Bursa'da, okulların açılmasıyla birlikte sıklaşan sokak satıcılarına yönelik uyuşturucu operasyon...
Medya
'Berberoğlu ekonomik paketle serbest bırakıldı'
Hürriyet gazetesi yazarı Ertuğrul Özkök, Yeni Ekonomi Programı'nın (YEP) açıklanması sonrası yaşa...
Milli tekvandocu bir ilki başardı
Bursa FotoFest için geri sayım
İşitme engellilere projeksiyonla vaaz
Uludağ'da kaybolan 4 öğrenci kurtarıldı

En Çok Okunan Haberler

'Bursa'da 300 bin insanın işi tehlikede'

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, sanayi kenti B...

İktidara tarımda acil tohum ve indirim çağrısı

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, tarımda tohuma...

Müteahhit paraları aldı, ortadan kayboldu

Bursa'nın İnegöl ilçesinde projeden daire satın alan...

Gölyazı için turizm seferberliği buluşması

Bursa'nın Nilüfer ilçesindeki tarihi yerleşimlerinde...

Bursa Büyükşehir Stadı için müteahhide 3 ay ...

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Büyü...

İznik Gölü'nün suyu 2,5 metre çekildi

Türkiye'nin önemli tatlı su göllerinden olan İznik G...

Enis Berberoğlu'na 16 ay sonra tahliye!

Yargıtay, CHP istanbul Milletvekili Enis Berberoğlu'...

Kardeşlerin alacak verecek kavgasında kan aktı

Bursa'da bir kişi, tartıştığı erkek kardeşini tabanc...

Bursa'da 4. kattan düşen çocuk kurtarılamadı

Bursa'nın Karacabey ilçesinde, 4'üncü kattaki evleri...

MHP lideri Bahçeli'den önemli açıklamalar

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Mart 2019'da yapıl...

Bursa'da FETÖ hücre evleri operasyonu; 17 gö...

Bursa'da, FETÖ/PDY mensuplarınca "gaybubet" olarak a...

"20 senedir söylüyoruz, dinlemediler"

Bursaspor Teknik Direktörü Samet Aybaba, yeşil-beyaz...

Bursaspor, Ertuğrul Ersoy'la sözleşmeyi uzattı

Bursaspor'da takım kaptanı Ertuğrul Ersoy'un sözleşm...

İhtiyacı için üretti şimdi 20 ülkeye ihraç e...

Bursa Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren ...

Ekonominin motor sektöründe alarm

Türkiye ekonomisinin son 10 yıldır büyüme motoru ola...