100. yılında 1921 Anayasası konuşuldu

Nilüfer Belediyesi ve Tarih Vakfı'nın birlikte düzenlediği Tarih Buluşmaları'nda "100. yılında 1921 Anayasası" ele alındı. Prof. Dr. Sibel İnceoğlu ile Murat Sevinç, çevrim içi buluşmada 1921 Anayasası'nın farklılıklarını ve hazırlandığı dönemi değerlendirdi.

Güncel, 27 Ocak 2021 Çarşamba, 12:30
100. yılında 1921 Anayasası konuşuldu

Nilüfer Belediyesi Kütüphane Müdürlüğü'nün Tarih Vakfı iş birliğiyle düzenlediği ve spordan popüler kültüre, sosyal dönüşümden siyasi gelişmelere pek çok konunun ele alınarak geçmişin perdesinin aralandığı Tarih Buluşmaları'nda bu defa "100. yılında 1921 Anayasası" konuşuldu.

Çevrim içi düzenlenen etkinliğin konukları, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sibel İnceoğlu ile yazar ve bir süre Anayasa Kürsüsü asistanlığını yapan ancak daha sonra 2017 yılında KHK ile kamu görevinden atılan Murat Sevinç oldu.

Büyük ilgi gören çevrim içi etkinlikte 1921'de Kurtuluş Savaşı sürerken Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce kabul edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası ele alındı. 1921 Anayasa'nın özellikleri, içeriği ve farklılığı üzerine konuşmacılar değerlendirmelerde bulundu. 1921 Anayasası'nın maddelerinin ele alındığı Tarih Buluşmları'nda, tarihteki yerine de vurgu yapıldı.

1921 Anayasası'nı 'Hukuk tarihindeki en farklı anayasa' olarak değerlendiren Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sibel İnceoğlu, bunun nedenlerini şöyle ifade etti:

"Bunun çok çeşitli nedenleri var. Osmanlı Dönemi ve sonrasında Cumhuriyet Dönemi ile kıyaslanınca farklı. Hazırlanışı açısından demokratik. Esnek ve çerçeve bir anayasadır, az maddeden oluşur. İlk kez milli egemenlik ilkesi vurgulanıyor. Egemenliğin millete ait olduğu belirtilmiş ve erkler birliği benimsenmiştir. Ayrıca çok güçlü bir yerel yönetime yer verilmiştir. Dolayısıyla 1921 Anayasası'nın tarhimizde en farklı anayasa olduğunu söyleyebiliriz"

Demokrasiye yol alışın 1921 Anayasası ile başlamadığını ifade eden Prof. İnceoğlu, ancak  egemenliğin millete ait olduğu ifadesinin bu anayasada alenileştiğine dikkat çekti. 21 Anayasası'nın, meclisi yücelttiğini belirten İnceoğlu, "Dolayısıyla doğrudan bir halk yönetiminden söz edemeyiz. Anayasa hukuku doktrinlerinde bunun ne almada geldiği konusunda herkes hemfikir" dedi.

1921 Anayasası'nın özerk yerel yönetimlere atıfta bulunduğunu da ifade eden İnceoğlu, anayasada erkler birliğinin de yer aldığını beliretek  "Sadece yasama ve  yürütme değil, yargı erki için de mecliste birleşme olduğunu görüyoruz. Erkler ayrılığı değil de erkler birliği savunulmuştur. O dönemde erkler birliğinin savunulduğunu görüyoruz. Meclisin denetlenmesi, denetleyen tek kurumun halk adına parlamento olması o günün ruhuna uygundur. 1921'den bahsediyoruz, idari yargı yeni oluşuyor, daha doğrusu yok " diye konuştu.

1921 Anayasası'nın gerçek anayasa olmadığı fikrine katılmadığını da ifade eden Prof. İnceoğlu, "Kuruluş aşamasında bu tür anayasalar yapılır. Amerika'nın ilk anayasası da topu topu 7 madddeden oluşuyordu. Daha sonra ekler yapıldı anayasa farklı yere geldi ve halen yürülükte. Ama ilk yapıldığında 7 maddeydi. 1921 Anayasası da o günlerin koşulları için iyi bir başlangıçtı" dedi.

Murat Sevinç de 1921 Anayasası'nın hazırlandığı döneme değinerek, "O dönem çok canlı renkli bir dönem. Her şey arka arkaya gelişiyor ve anayasa tarihinde çok özgün 23 maddeden oluşan kısacık bir anayasa hazırlanıyor" dedi.

1921 Anayasası'nın hazırlandığı dönemde Mustafa Kemal'in lider olmasını istemeyen muhalif bir kesimin olduğuna da dikkat çeken Sevinç, "Bu dönemde bolşevizme sempati duyanlar var. Mustafa Kemal'in yapacaklarından tedirgin olanlar var. Yani o dönem meclis de bir örnek değil. Bu nedenle 21 Anayasası  son derece karmaşık koşullarda yapılmıştır" diye konuştu.

1921 Anayasası'nın neredeyse yarısının yerel yönetimleri düzenlediğine de vurgu yapan Sevinç, "Vilayetlerin ve nahiyelerin özerklikleri var. Kanunlar ile sınırlı kalmak kaydıyla o kanunlar çerçevesinde yani neredeyse bütün sosyal yardımlar, eğitim ve altyapı hizmetlerini, vilayet şuralarına bırakıyor. Muhtariyetleri var yani"  ifadelerini kullandı.
 21 Anayasası'nın,  ilk meclis görüşmeleri sırasında tasarı olarak sunulan Halkçılık Programı'na da değinen Sevinç "Bu program sol bir dille kaleme alınmıştır. Tabi o dönemde bunu çok büyütmemek lazım. Anayasa kabul edilirken parlamentoda en çok tartışılan 'Mesleki temsil' konusu oluyor. Mebuslar meslekleri temsil etsin isteniyor ve bu büyük coşkuyla dile getiriliyor. Ama sonunda bu  kabul edilmiyor" dedi.

Sağlık
Bakan Koca: Öngörmedim, özür diliyorum
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Muhammed Emin Saraç'ın cenazesindeki görüntülere gelen eleştirilere...
Güncel
Salgında 24 Şubat; 72 can kaybı, 9 bin 561 vaka
Son 24 saatte 9 bin 561 kişinin testi pozitif çıktı, 72 kişi yaşamını yitirdi, 5 bin 297 kişinin ...
Spor
Bursaspor'da 2 futbolcunun Kovid-19 testi pozitif çıktı
TFF 1. Lig ekiplerinden Bursaspor'da 2 oyuncunun yeni tip koronavirüs (Kovid-19) testlerinin pozi...
Sağlık
Kovid-19 aşılama takviminde ikinci aşama
Aşı uygulanacak grup sıralamasında ikinci aşamaya geçilmesiyle yüz yüze eğitimde görev alacak öğr...
Politika
Kestel'de İYİ Parti'den hobi bahçeleri eylemi
İYİ Parti Kestel İlçe Başkanı Emin Elüstü, Kestel ilçesinde resmi izinle yaptırılan hobi bahçeler...
Güncel
Aracını çalan genci öldüren iş insanına 15 yıl hapis
Manisa'dan çalınan aracının peşine düşerek yaptığı takip sonucu Bursa'da bulduğu otomobilindeki 2...
BTO'dan Kirazlıyayla'ya Çevre Ödülü
Bursa Hayvanat Bahçesi bir ay ziyarete kapalı
Konaklı Kadın ve Çocuk Akademisi kapılarını açtı
Misi Akademi etkinlikleri; Bir Fikirden Senaryoya

En Çok Okunan Haberler

Mustafa Er: Çok ciddi bir avantaj kaybettik

TFF 1. Lig'in 22. haftasında Aydeniz Et Balıkes...

İnegöl'de zincirleme trafik kazası; 1 yaralı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde 3 aracın karıştığı zincir...

HDP'li Gergerlioğlu, AYM'ye başvuracak

"Terör örgütü propagandası yapma" suçlamasıyla hakkı...

Bursa'da market deposunda korkutan yangın

Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki bir marketin depo kıs...

ABD Hazine Bakanı: Bitcoin verimsiz ve spekü...

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, kripto para birimler...

Bursa'da 19 kişiye kapalı kahvehanede kumar ...

Bursa'da bir kahvehanede kumar oynayan 19 ...

Bursalı iki genç çapa motorundan motosiklet ...

Bursa'da, Beşevler Küçük Sanayi Sitesi'nde tornacı o...

'Buhar kazanı patlamaları can almaya devam e...

Emek Partisi Bursa İl Başkanı Hasan Özaydın: "Teksti...

Uyuşturucu bu kez otomobilin lastiğinden çıktı

Bursa'da uyuşturucu araması yapan polis, otomobil la...

BTO'dan medyaya intihar haberleri konusunda ...

Halk sağlığının korunması için görsel ve yazılı medy...

'Bu hafta iki maça odaklanıp ayağa kalkacağız'

AE Balıkesirspor karşısında aldıkları 3-0'lık yenilg...

Yerli SİHA Bayraktar yeni bir rekora imza attı

Türkiye'nin ilk yerli SİHA'sı Bayraktar TB2, 300 bin...

TKP'den Erdoğan, Soylu ve Bahçeli hakkında s...

Türkiye Komünist Partisi, Cumhurbaşkanı Erdoğan, İçi...

Onur Market yeni şubesini Göçmen Konutlarınd...

Onur Market zinciri yeni alış veriş marketini nüfusu...

DSÖ salgının ne zaman biteceğini açıkladı

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans ...